گشود كه پهناى آن همچون پهناى آسمانها و زمين است .
بدين گونه سياق بر آيات اين سوره رنگ و حالت جفتى و دو تايى مىزند ( خورشيد و ماه و ستاره و درخت ، و آسمان و ميزان ، و ميوه و خرما ، و دانه و ريحان ، و انس و جان ، و گل خشك و آتش ، و دو دريا ، و لؤلؤ و مرجان ) تا بدين وسيله از دو گونه از مردم دربارهء رفتارى كه انجام مىدهند و جزايى كه از خدا دريافت مىكنند با ما سخن گويد : يكى مجرمانى كه از دلهاى خود ترس از آفريدگار را زدودهاند و به انجام دادن منكرات پايان نمىدهند ، و ديگرى در مقابل آنان است خائنان و ترسندگان از خدا كه ترس از خدا آنان را چنان پاك و پاكيزه نگاه داشته است كه پيكان تازه در كمان نهاده چنان پاك است .
اين روش جارى در كتاب پروردگار ما است كه از تفاوت ميان متقيان و فاجران به ميانجيگرى تفاوتهاى موجود در ميان چيزهاى مختلف براى ما سخن مىگويد كه فهم ما به اين تفاوت هر چه بيشتر ذهنى ما شود و به آثار آن در آخرت بهتر توجه پيدا كنيم .
اين دو دوگانگى كه به آيات سورهء الرحمن رنگ خاص بخشيده ، فايدهاى ديگر نيز دارد ، و آن علم پيدا كردن به اختلافهاى ميان چيزها است ، پس در آن هنگام كه شخصى نادان است ، چيزهاى متفاوت را به رنگ واحد مىبيند ، ولى هر چه به علم نزديكتر شود ، تفاوتها براى او بيشتر و بهتر آشكار مىشود ، چنان كه همهء گازها براى انسان در زير پرچم نام گستردهاى قرار مىگيرد كه هوا است ، در صورتى كه علم تا كنون صدها نوع از گاز را به ما شناسانده است ، و نيز اين دو گانگى ما را به نيازمندى هدايت مىكند ، بدان سبب كه هر دو تا و جفتى به كسى نيازمندند كه مدبّر امر ايشان باشد ، و اين دوتاييگرى ميان دو آفريده ما را به دوتاييگرى مطلق ميان مخلوق و خالق رهبرى مىكند .
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ
« و براى كسى كه از مقام پروردگارش بترسد ، دو بهشت است . » / 341 آنان خدا را تنها براى ترس از آتش نمىپرستند و نه به طمع بهشت