« خداى عزّ و جلّ به حساب همهء خلق مىرسد مگر كسى كه شرك ورزيده باشد كه مورد محاسبه واقع نمىشود و او را به فرمان خدا به آتش مىاندازند » ، « 82 » و گفت :
« شش كس بدون رسيدگى به حسابشان وارد آتش مىشوند ، و از اين جملهاند فرمانروايان / 337 به ستم » ، « 83 » و امام صادق ( ع ) گفت : « سه كس را خدا بدون حساب داخل آتش مىكند ، امام و پيشواى ستمگر ، بازرگان دروغگو ، و پير مرد زناكار » . « 84 » پرسشى كه پيش مىآيد اين است : مجرمان چگونه در قيامت شناخته مىشوند ؟
خدا با علمش كه بر هر چيز احاطه دارد ، و از نامههاى اعمالشان آنان را مىشناسد ، و سپس روز قيامت روز آشكار شدن بزرگ حقايق است ، پس آن كس كه اموال يتيم را به باطل مىخورد ، در شكم خود آتشى را مىخورد ، و اين حقيقت در روز قيامت براى همهء مردم آشكار مىشود و همگان او را چنان مىبينند كه آتشى در درون او افروخته شده است .
هر كس كه به انجام دادن جرم و گناهى مىپردازد - از هر گونه كه باشد - اثرى از آن بر شخصيت او باقى مىماند ، ولى اين اثر در دنيا بر مردمان پوشيده است ، اما در قيامت كه پوشيدهها آشكار مىشود ، بر همگان آشكار مىشود و چيزى از آن پنهان نمىماند ، پس ناگهان او را به حالتى مىبينند كه چهرهاش همچون شب تاريك سياه شده است ، و در مقابل مؤمنان با چهرههاى سفيد آشكار مىشوند :
يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ
« مىدود نورشان پيش روى ايشان و در طرف راستشان » ، « 85 »
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ
« روزى كه چهرههايى سفيد شود و چهرههايى سياه ، پس ( به ) كسانى كه چهرههاشان سياه شده است ( گويند : ) چرا
هامش
( 82 ) - بحار الانوار ، ج 7 ، ص 260 .
( 83 ) - ميزان الحكمة ، ج 2 ، ص 419 به نقل از كنز العمال .
( 84 ) - بحار الانوار ، ج 75 ، ص 337 .
( 85 ) - الحديد / 12 .