را مكرر سازد و به ياد ما بياورد ؟ !
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
/ 301 در آن هنگام كه انسان به رحمانيت پروردگار خويش معرفت داشته باشد ، و اين كه خداوند متعال هستى را به مصلحت او مسخر ساخته است ، خوشبين و فعال به زندگى مىپردازد و اطمينان دارد كه تلاش او بىحاصل نخواهد ماند ، و از اين خاستگاه به تفكر مىپردازد كه آفرينش او براى آن است كه رحمت و بخشندگى داشته باشد نه اين كه مايهء عذاب شود ، و از سوى ديگر به زودى با زندگى پيرامون خويش يك همزيستى مثبت پيدا مىكند . بر كوشش از آن روى اعتماد مىكند كه از آنچه خداوند سبحانه و تعالى براى او آفريده است به حدّ اعلى بهرهبرگيرد . و اين هنگامى تحقق پيدا مىكند كه همه چيز را از نعمتها و آلاء پروردگارش بر خود بداند ، و اما اگر اين را تكذيب كند ، سعى او بىحاصل مىماند ، و ارادهء او سست مىشود ، و نفس او از امكان تسخير زندگى مأيوس مىماند ، چه بسيار آدمى كه بر سيارهء زمين زيسته ، بىآن كه در صدد آشنا شدن با حركت ظاهرى خورشيد و استفادهء از آن در زندگى خود برآيد ، و به تحقق بخشيدن به هدفهاى شخصى و تمدنى خويش بپردازد ، بدان سبب كه از رابطهء خود با آن بىخبر مانده است ، يا بر اين اعتقاد بوده است كه به سبب دورى خورشيد تسخير آن غير ممكن است و يا به خاطر او آفريده نشده است ؟ ! و اكنون علم نوين براى ما تأكيد مىكند كه آن يك نعمت بزرگ الاهى است ، و به سود انسان آفريده شده و با الهام از اين نكته جنبش آن بر محاسبات زمانى انعكاس مىيابد و دانشمندان پيوسته به تحقيقات گوناگونى اشتغال دارند كه منظور از آنها تسخير خورشيد تا آخرين درجهء ممكن و قرار دادن آن در خدمت هدفها و خواستههاى انسان متمدّن است .
/ 302
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 19 تا 36 ]
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ ( 19 ) بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ ( 20 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 21 ) يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ ( 22 ) فَبِأَيِّ