خود را با آنها سازگار كنيم ، پس آن كس كه بدون خشوع و اخلاص نماز مىگزارد ، نمازش پذيرفته نيست ، و آن كس كه بدون تقوا صدقه مىدهد ، صدقهاش باطل مىشود ، و به همين گونه هر كس كه از آيات خدا اعراض كند و به تكذيب رسالتهاى او بپردازد و از هواى نفس پيروى كند ، در دنيا و آخرت گرفتار عذاب خواهد شد ، هر اندازه هم كه چنان پندارد و آرزو كند كه به او عذاب نمىرسد ، يا اين كه مىتواند به سنتهاى خدا در زندگى غالب شود .
[ 50 - 51 ] برتر از اين تقديرات و سنتها ، مشيت عليا و ارادهء مطلقهاى كه با آن بر هر چيز اشراف و تسلط دارد باقى است ، و با آن ، هر وقت كه بخواهد ، قدر را به جريان مىاندازد و يا آن را از جريان مىاندازد ، و اين كار سريعتر از يك چشم بر هم زدن صورت مىگيرد ، پس بر انسان روا نيست كه سنتها را بپرستد بلكه بايد به عبادت پروردگارش بپردازد .
وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ
« و امر و فرمان ما يكى بيش نيست . » خواه اين امر مخصوص به كارهاى دنيا باشد يا آخرت و چيزها همگى فرمان خدا را به مجرد نزول آن و بدون تردد اجابت مىكنند ، پس او تعالى شأنه به آن نيازمند نيست كه فرمان خود را تكرار كند ، و شايد « واحدة » در آيه اشاره به وحدت زمانى باشد ، همچون آن كه ما به آن نام لحظه يا جزئى از ثانيه مىدهيم ، بلكه امر در آن هنگام كه مربوط به خدا باشد فوق زمان است ، بدان سان كه نمىتوانيم فاصلهء ميان فرمان خدا و اجرا شدن آن را بفهميم و حساب كنيم ، و حتى اين كار از عهدهء بزرگترين و كاملترين ماشينهاى حسابگر ( كومپيوتر ) جديد نيز برنمىآيد ، و خداى تعالى / 267 اين معنى را با گفتهاش بر ما آشكار كرده است :
كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
« همچون يك چشم به هم زدن . » يعنى همچون اين كه شخصى چشمش را ببندد و سپس براى ديدن چيزى آن را باز كند ، و لمح به معنى نگاهى سريع است ، و شايد تقدير زمان از جانب مخلوق بوده باشد ، چه او نياز به زمانى دارد تا در آن امر خدا تحقق پيدا كند ، اما از جانب خدا تصور زمان كوتاه و بلند نمىرود ، و بدان جهت كه او از اوصاف آفريدگان برتر