به قصد رد كردن حجت طرف ديگر به ايجاد شك در او بپردازند .
فَتَمارَوْا بِالنُّذُرِ
« پس به جدال با بيم دهندگان پرداختند . » پس به دفاع از گمراهى و باطل خود در مقابل حق و استهزا پرداختند و در آن مىكوشيدند كه افكار باطل خود را بر حق آشكارى كه در اذهان بعضى از ايشان وجود داشت غالب سازند ، و اين كار را از راه گرداندن معنى آيات و تأويل آنها به غير مضامين آنها انجام مىدادند ، و اين روش كار مكذّبان در سراسر تاريخ بوده است ، چنان كه قوم عاد را پيامبرشان هود ( ع ) به ايمان دعوت كرد ، و آنان تا آخرين لحظه بر باطل خود اصرار ورزيدند :
فَلَمَّا رَأَوْهُ عارِضاً مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قالُوا هذا عارِضٌ مُمْطِرُنا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهِ رِيحٌ فِيها عَذابٌ أَلِيمٌ * تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍ بِأَمْرِ رَبِّها فَأَصْبَحُوا لا يُرى إِلَّا مَساكِنُهُمْ كَذلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ
« پس چون آن را ابرى ديدند كه رو به واديهاى ايشان در حركت است ، گفتند : اين ابرى است كه بر ما باران فروخواهد ريخت ، بلكه شتاب ورزيديد و آن بادى است كه در آن عذابى دردناك وجود دارد * همه چيز را به فرمان پروردگارش سرنگون و هلاك مىكند ، پس چون صبح كردند چيزى جز خانههاى ايشان ديده نمىشد ، و ما گروه مجرمان و گناهكاران را بدين گونه كيفر مىدهيم » ، « 48 » و انحراف قوم لوط / 251 و تكذيب و جدال آنان نيز به چيزى همانند اين پايان پذيرفت ، و خدا فرشتگانى از خود و از جملهء آنان جبرييل را به نزد پيغمبرش فرستاد ، ولى آنان به صورتى زيبا بر او وارد شدند تا سختگيرى از تلاش قوم لوط براى تجاوز كردن به آنان آغاز شود و به آن قوم تأكيد كند كه هلاك آنان نتيجهاى از اين انحراف است كه لوط ( ع ) آنان را از عواقب آن بر حذر داشته بود ، و بدين گونه با جرم مشهود گرفتار شوند .
وَ لَقَدْ راوَدُوهُ عَنْ ضَيْفِهِ
« از او خواستند كه با مهمانان وى كار زشتى انجام دهند ، » و لوط گفت :
هامش
( 48 ) - الأحقاف / 24 و 25 .