همراهانش داشتند ، از غرق شدن نجات داد ، چه او مدت درازى در ميان قوم خود زيست و با الحاح و اصرار ، على رغم كافر بودن ايشان به دعوتش و آزارى كه به او مىرسانيدند ، به خدا دعوت كرد ، و نجات او تصادفى نبود ، و جنبهء نژادى نداشتن ، و تنها به خاطر سوار شدن بر كشتى هم نبود ، بلكه نتيجهاى از عمل و كوشش او بود ، چه پروردگار ما تأكيد كرده كه آن جزا و پاداش بوده است كه آن كافران به او كفر مىورزيدند ، و اين رأيى در تفسير است ، و آراء ديگرى در اين خصوص وجود دارد كه از هماهنگ بودن با سياق برخوردار نيست .
هنگامى كه خدا آن كافران را هلاك كرد و مؤمنان را نجات داد ، داستانهاى ايشان برجاى ماند - و شايد كشتى ساخته شدهء نوح نيز - تا همچون نشانهاى براى راهنمايى ما به حق بوده باشد ، ولى البته براى كسى كه قلب پاك داشته باشد يا گوش فرا دهد و گواه باشد .
وَ لَقَدْ تَرَكْناها آيَةً فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ
« و آن را همچون آيت و نشانهاى برجاى گذاشتيم ، پس آيا به ياد آورنده و پند گيرندهاى وجود دارد ؟ » / 226 اين واقعيتى است كه براى گروهى تلخ ، و براى گروه ديگرى در وقت خود نعمت است ، ولى نقش آن به همين حدّ پايان نمىپذيرد ، بلكه همچون پند و پند دهندهاى براى آيندگان باقى مىماند ، و به همين جهت خدا آن را در كتابش ثبت مىكند تا بشريت آن را فراموش نكند ، و از فايدهء آن محروم نماند ، و اين كه انسان از ديدن سرنوشت ديگران پند گيرد ، بهتر از آن است كه خودش در معرض آزمايش قرار گيرد و وسيلهاى براى عبرت گرفتن ديگران شود ، و در خبر آمده است كه : « خوشبخت آن كس است كه از تجارب ديگران پند گيرد » ، و از همين جا مىتوان دريافت كه قرآن چه اندازه براى بشريت از اين لحاظ سودمند است كه تاريخ و تجربههاى آن را در سالهاى دراز آزمايش آن حفظ كرده است ، و اگر آن نبود همهء اينها از ميان مىرفت و هيچ پند و عبرتى بهرهء كسى نمىشد ، و اگر جز اين بود چيزى كه مردمان از آن كسب حكمت كنند در دسترس قرار نداشت ، و هدايت كنندهء راهى ديده نمىشد ، چنان كه در تواريخ گذشتگان كه مشتمل بر