سر آن گذشتند ، آخرت جاويدان را گرفتند - و جهان فانى را هشتند . . . ميان شما تا بهشت يا دوزخ - فاصلهء اندكى است كه - جز رسيدن مرگ نيست » ، « 87 » و چون پسر آدم بميرد ، قيامت او بر پا مىشود ، و هيچ كس نمىتواند مرگ را از او دور كند .
لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ
« كه براى آن جز خدا گشايندهاى نيست . » ولى گاه آدمى چنان مىپندارد يا آرزومند است كه از بتانى كه او شريك خدا قرار داده است ، كارى برمىآيد ، ولى هرگز چنين نيست و تنها خدا قادر بر آن است كه او را به خير برساند و شر را از او دور كند ، و در آن هنگام كه عذاب نزديك و نشانهء آن آشكار مىشود ، پناهگاهى جز او وجود ندارد ،
فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ * وَ لا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ
« پس به سوى خدا بگريزيد كه من آشكارا بيم دهندهء شما از اويم * و همراه خدا معبود ديگرى قرار مدهيد كه من آشكارا شما را از آن بر حذر مىدارم » . « 88 » [ 59 - 61 ] و اين سخن گونهاى از وهم و پندار نيست ، بلكه حقى يقينى است كه آدمى بايد آن را تصديق كند و خود را براى ملاقات آن آماده سازد :
إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ * وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ
« و آن سخنى قاطع و جدا كننده است * و ياوه و شوخى نيست » . « 89 »
أَ فَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ
« پس آيا از اين سخن تعجب مىكنيد . » آنان مستعد و آماده براى ساعت نبودند :
بَلْ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ فَقالَ / 199 الْكافِرُونَ هذا شَيْءٌ عَجِيبٌ * أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً ذلِكَ رَجْعٌ بَعِيدٌ
« بلكه از اين دچار شگفتى شدند كه بيم دهندهاى از ايشان آمده است ، پس كافران گفتند كه اين چيزى عجيب است كه پس از مردن و خاك شدن ( به زندگى ) بازگرديم كه اين
هامش
( 87 ) - نهج البلاغة ، خطبهء 64 .
( 88 ) - الذاريات / 50 و 51 .
( 89 ) - الطارق / 13 و 14 .