خدا است به اميد دست يافتن به شفاعت آنان ، از بن برمىاندازد ، و مىگويد كه خدا عدالت خويش را در زندگى به جريان مىاندازد ، و هيچ كس نمىتواند ارادهء خود را بر او تحميل كند ، بدان سبب كه حيات و زندگى از لحاظ تكوينى و تشريعى به او تعلق دارد ، و هيچ كس ديگر با او در اين امر شريك نيست ، و اگر فرشتگان ظاهرا هيمنه و تسلطى ظاهرى دارند ، و اين وظيفهاى اجرايى و به فرمان خدا است ، و استيلاى حقيقى و مطلق به خداى يگانه تعلق دارد ، و بنا بر اين راه گريزى از او جز به خود او نيست ، و شفاعت بدون اذن و اجازهء او صورتپذير نخواهد شد ، و انداد و شركا قدرتى براى تغيير دادن سنتهاى الاهى در آفرينش بنا بر ميل خود ، / 179 و از جملهء آنها سنّت جزاى عادلانه ، ندارند .
سپس تأكيد قرآن بر بيان عدالت الاهى در جزا كه در اكثر سورههاى قرآن آمده ، براى آن است كه اطمينان عميق به وقوع جزا در قلب افراد بشر كاشته شود ، و اين چيزى است كه شخص را بر آن برمىانگيزد كه به انجام دادن كارهاى خوب رو كند و از پرداختن به كارهاى بد رويگردان شود ، چيزى كه هست عدالت ، و بنا بر آن مسئوليت ، انديشهء سختى است كه قلب بشرى كه طبيعت انحرافى دارد آن را تحمل نمىكند . و به همين سبب دو آيهء بعدى از سنگينى آن با بيان وسعت دامنهء رحمت و غفران خدا كاسته مىشود .
الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ
« كسانى كه از گناهان بزرگ و كارهاى بسيار بد و زشت اجتناب مىكنند . » إثم به معنى عامّ گناه است ( كه ميان بنده و پروردگارش ، يا ميان او و خودش ، يا ميان او و مردمان ديگر صورت مىگيرد ) ، در صورتى كه مقصود از فواحش گناهان اجتماعى است و امام صادق ( ع ) گفت : « مقصود از فواحش زنا كردن و دزدى است » ، « 51 » كه هر دو از گناهان اجتماعى است .
در اين آيه فواحش بدون اضافه كردن علامت بزرگى ( كبائر ) به آن
هامش
( 51 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 111 .