تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 164

مساهمون:

ص١٦٤
علم ندارد ، و آنان دربارهء ماهيّت و طبيعت فرشتگان سخن گفته بودند كه جزئى از غيب است و به گواهى و جدان خود آنان از علم بشر به دور . مگر نه اين است كه انسان با عقل خود به شناختن چيزها از راه به كار انداختن حواسّ خويش معرفت پيدا مىكند ؟ مگر نه اين است كه هر علم افزارها و وسايل مخصوص به خود دارد ، پس آن حسى كه به وسيلهء آن غيب آسمانها و زمين شناخته مىشود كدام حس است ، و افزارى كه به وسيلهء آن ماهيت فرشتگان معلوم مىشود چيست كه با آن زن بودن فرشتگان شناخته شده است ؟ اين مشكل آدميزاد است . خرده خرده گرفتار هواى نفس مىشود ، و سپس چيزى را آرزو مىكند ، و سرانجام پندار او برايش واقعيت مىشود و به دنبال گمان خود مىرود و خويشتن را فريب مىدهد . [ 29 ] آنان بدان سبب به پيروى از گمان برخاستند كه دنيا را بر آخرت برگزيدند ، و به همين سبب به جاى علم و حق به گمان بسنده كردند ، و به تمنى و آرزومندى به جاى سعى و عمل ، و اين همه براى آن است كه به مسئوليت اعتراف نكرده‌اند و خواستار آنچه مورد رضاى خدا است نشدند ، و اگر به آخرت ايمان آورده بودند ، و مىدانستند كه فردا براى رسيدگى به حساب در برابر خدا حاضرشان خواهند كرد و از هر كار كوچك و بزرگ از ايشان خواهند پرسيد ، در آن صورت مىدانستند كه راه به سوى حق علم است و نه گمان ، ولى آنان تنها به دنيا ايمان آورده بودند ، و دنيا جهان زندگى بدون مسئوليت است ، و بر مبلغ مكتبى لازم است كه خود را از پاى درنياورد بلكه بايد آنها را به حال خودشان رها كند .
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا
« پس از هر كه از ذكر ما دورى جسته و چيزى جز زندگى دنيا را خواستار نشده است روى گردان و از او دور شو . » بدان سبب كه مشكل اين نوع از افراد بشر قانع نشدن به حق نيست ، چه آنان مىدانند كه آن راه راست و درست است ، ولى به خاطر دست يافتن به دنيا از اين علم خود چشم پوشيده‌اند ، و از آن روى خدا به اعراض و دورى جستن از آنان