ايشان پيش مىآمد ، گفتند : اين ابرى است كه به ما باران خواهد داد ، ولى آن چيزى بود كه براى رسيدن به آن شتاب مىورزيدند و آن بادى است كه در آن عذابى دردناك وجود دارد * همه چيز را به فرمان پروردگارش هلاك و ويران مىكند ، پس چون صبح كردند ، هيچ چيز جز خانههاى ايشان ديده نمىشد ، و ما مردمان گناهكار و مجرم را بدين گونه جزا مىدهيم » . « 47 » [ 45 ] و هنگامى كه انسان به اين حالت نفسى از گمراهى و انكار برسد ، رهبرى كردن او به حق دشوار است ، بدان سبب كه به آيات نظر عقلانى مجرد نمىاندازد ، بلكه از خلال افكارش به آنها نظر مىاندازد ، و در آن مىكوشد كه دلالتهاى واقعى و حقيقى را از آنها سلب كند ، و به همين جهت بر خوانندهء به حق لازم نيست كه براى هدايت او اصرار ورزد و خود را به زحمت اندازد ، بلكه بايد حق را براى او بيان كند و سپس او را به حال خود واگذارد ، تا شخصا متوجه سرنوشت خويش شود ، چه اصرار بيش از ، اندازه سبب پيدا شدن حالات و صفات آميختهء به خطايى همچون خشم گرفتن و ديكتاتورى نشان داده مىشود و . . .
فَذَرْهُمْ حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي فِيهِ يُصْعَقُونَ
« پس آنان را رها كن تا با آن روزشان برخورد كنند كه در آن گرفتار صاعقه خواهند شد . » اين اشارهاى است به سرنوشت كافران در روز قيامت و عذابى كه به آنان خواهد رسيد ، و چون به آخرت كافر شدند / 129 و در زندگى از آن غفلت ورزيدند ، ناگهان با آن رو به رو مىشوند .
[ 46 ] و اگر مكر و كيد ايشان در دنيا براى آنان اندك فايدهاى داشت و در خدمت مصالح آنان قرار مىگرفت ، و شايد گاه از لحاظ نظامى سبب پيروزى آنان بر مؤمنان مىشد ، يا گاه بر سرزمينهاى ايشان غلبه پيدا مىكردند و به گمراهى مردمان مىپرداختند ، اين مكر در آخرت هيچ سودى براى ايشان نخواهد داشت ، و خطرى را از آنان دور نخواهد كرد .
هامش
( 47 ) - الأحقاف / 24 و 25 .