كه در راهنمايى آنان به سوى پروردگارشان سهيم بودهاند .
/ 109 و از اين آيه به آن راهنمايى مىشويم كه قرآن مخالف با مبارزهء نسلها بوده ، و حتى در آن كوشيده است كه آن را به ارتباطى از گونهء دوستى و هميارى و تكامل مبدل سازد ، پس براى نسل گذشته شعارى در برابر نسلهاى بعدى ترسيم مىكند كه در اين گفتهء خداوند متعال آمده است :
وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
« و كسانى كه در سكونت گزيدن در خانه و ايمان آوردن بر ايشان پيشى داشتند ، كسانى را كه به سوى ايشان مهاجرت كنند دوست مىدارند ، و در سينههاى خود نيازى به آنچه به ايشان داده شده نمىبينند و آنان را بر خود برمىگزينند هر چند خود گرفتار تنگدستى باشند ، و هر كس كه از بخل ذاتى خود را نگاه دارد ، از جملهء رستگاران است » ، « 34 » و به همين گونه شعارى براى نسلهاى آينده در برابر نسلهاى گذشته ترسيم مىكند و مىگويد :
وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ
« و كسانى كه پس از ايشان آمدند مىگويند پروردگارا ! ما و برادرانمان را كه در ايمان آوردن بر ما پيشى داشتند بيامرز ، و در دلهاى ما كينهاى براى كسانى كه ايمان آوردهاند قرار مده ، چه تو پروردگار مهربان و بخشندهاى » . « 35 » و اكنون به آوردن اخبارى دربارهء تفسير اين دو آيهء كريمه مىپردازيم .
از امام صادق ( ع ) دربارهء اين آيه آمده است كه گفت : « عمل فرزندان كمتر از عمل پدران بوده ، پس فرزندان به پدران ملحق شدند كه مايهء چشمروشنى ايشان باشند » . « 36 »
هامش
( 34 ) - الحشر / 9 .
( 35 ) - همان سوره / آيهء 10 .
( 36 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 140 .