وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
« و خدا براى مؤمنان زن فرعون را مثل زد كه گفت : پروردگارا ، براى من در نزد خود خانهاى در بهشت بنا كن و مرا از فرعون و عمل او نجات ده ، و از قومى كه ستمكارند خلاصيم بخش » . « 32 » آرى . نسبت داشتن با مقرّبان و صالحان بر شرف فرزندان ايشان مىافزايد ، و پاداش آنان را افزايش مىدهد ، تا همچون بزرگداشتى براى پدرانشان بوده باشد و نعمت آنان كاملتر شود ، پس شايد يكى از فرزندان چندان به عمل نپرداخته باشد كه به درجهء پدرانش برسد ، در اين صورت امكان آن هست كه با شفاعت و دعاى ايشان بتواند به آنان ملحق شود و اجتماع خانواده در مقامى ايمن و آرام بهتر ميسر شود ، و شايد پايان آيه دليلى بر همين امر باشد در آن جا كه مىگويد :
وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ
« و ما چيزى از عمل ايشان نكاستيم . » پس خدا ، در آن كه پسينيان را براى بزرگداشت پيشينيان به آنان ملحق مىكند ، چيزى از اعمال آنان نمىكاهد .
كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ
« هر كس در گرو چيزى است كه خود كسب كرده است ، » و مرهون بودن انسان به آنچه كسب كرده ، دليل بر آن است كه شفاعت صالحان از فرزندانشان كه در اين آيه سخن از آن رفته ، از سنت جزا دور نيست ، پس اگر از پدرانشان پيروى نكرده باشند به بهشت در نخواهند آمد .
شايد بازتاب و تفسيرى از اين آيه در حديث روايت شده از رسول خدا ( ص ) آمده باشد كه گفت : « هر كس سنّت نيكى را رواج دهد كه پس از وى به آن عمل شود ، اجر خود و چيزى برابر با اجر ايشان خواهد داشت ، بى آن كه از اجر و پاداش آنان چيزى كاسته شود » ، « 33 » پس پاداش و جزاى پدران مضاعف مىشود ، بدان سبب
هامش
( 32 ) - التحريم / 10 و 11 .
( 33 ) - ميزان الحكمة ، ج 4 ، ص 566 به نقل از كنز العمال .