يادآور مىشوم . . . .
وقتى سخن سهيل به اين جا رسيد ، پيامبر اسلام كلام او را قطعكرد و فرمود : منظورتان چيست ؟
گفت : نظر سران قريش اين است كه امسال همگى از اين جا به مدينهباز گرديد و فريضهء عمره و حج را به سال آينده موكول كنيد . مسلمانان مىتوانند سال آينده ، مانند تمام طوايف عرب در مراسم حج شركتكنند ، ولى مشروط بر اين كه بيش از سه روز در مكه نمانند و سلاحى جز سلاح مسافر همراه نداشته باشند .
مذاكرات سهيل با پيامبر سبب شد كه قراردادى كلى و همه جانبه ميان مسلمانان و قريش بسته شود . او در شرايط و خصوصيات پيمان فوقالعاده سختگيرى مىكرد و گاهى كار به جايى مىرسيد كه نزديك بود رشتهء مذاكرات صلح پاره شود ، ولى از آن جا كه طرفين به صلح و مسالمت علاقهمند بودند ، دو مرتبه رشتهء سخن را به دست گرفته ، درپيرامون آن سخن مىگفتند .
مذاكرات هر دو نفر با تمام سختگيرىهاى سهيل ، به پايان رسيد و قرار شد مواد آن دردو نسخه تنظيم شود و به امضاى طرفين برسد .
بنا به نوشتهء عموم سيره نويسان ، پيامبر ، على را خواست و دستور داد پيمان صلح را به شرح زير بنويسند :
پيامبر به امير مؤمنان فرمود : بنويس :
« بسم اللّه الرحمن الرحيم » . وعلى نوشت .
سهيل گفت : من با اين جمله آشنايى ندارم و « رحمان » و « رحيم » را نمىشناسم . بنويس : « باسمك اللهم » ( يعنى به نام تو اى خداوند ) .
دوست نماها (تفسير سوره منافقون) (فارسى) — صفحة 37
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٧