كرد ؟ آيا خدا نيست كه چنين كرده است ؟ پس آيا نبايد به عبادت او بپردازيم و از او فرمان بريم ؟ !
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
در همهء اينها آياتى است براى كسانى كه به تفكر و تدبّر بپردازند .
و تفكر برانگيختن عقل است براى آن كه دانستهها را به يكديگر ارتباط دهد ، و از طريق آنها به حقايقى بزرگ دست يابد ، و با وجود آن كه در تمام زندگى نشانههايى است كه اشاره به اين حقايق دارد ، هر كس كه عقلش انگيخته نشود و به كار بر نخيزد ، از آنها فايدهاى نصيب او نمىشود .
[ 14 ]
قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْماً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ
به كسانى كه ايمان آوردهاند بگو كه از گناه كسانى كه اميدى به رسيدن ايّام خدا ندارند در گذرند ، تا خدا هر قوم را به آنچه براى خود كسب كردهاند پاداش دهد .
/ 80 بر مؤمن است كه خود را برتر از كسانى تصور كند كه ايمان نياوردهاند ، بدان سبب كه آنان همچون كوران و كرانند ، پس اگر به كار بدى پرداختند بايد آنان را ببخشد و عفو كند ، و معلوم است كه معنى اين گفته ترك مسئوليت در برابر آنان نيست ، بلكه نبايد در محاربهء با ايشان شتاب ورزد ، بلكه اين گفته به اين مىخواند كه مراقب باشد و اوضاع و احوال مناسب براى درگيرى و مواجهه را در نظر بگيرد ، و در چنان روزى خدا كسانى را كه كفر ورزيدهاند ، به سبب آنچه كردهاند و به دست آوردهاند به كيفر مىرساند ، و ما دام كه گناهكار نمىتواند از چنگ پروردگارش بگريزد ، چرا بايد به گرفتن او مبادرت كنيم ، چه گاه اين كار سبب شكست خوردن نقشههاى فراوان مىشود .
اين تفسير متناسب با مطالبى است كه مفسران در سبب نزول اين آيه ذكر كردهاند ، و چنان بود كه بعضى از اصحاب رسول اللَّه ( ص ) در آن كوشيدند كه بر مخالفان سختگيرى كنند و اين سبب ايجاد يك گرفتارى براى او شد ، و بنا بر اين مىتوانيم مقصود از « ايام اللَّه » را در آيه ايام پيروزى او براى مسلمانان بدانيم كه