يك از آنها حجابى ستبر براى جلوگيرى از نفوذ نور هدايت است ، و ناگزير بايد همهء آنها با بيم دادن شديد به انواع عذاب و مراحل آن پاره و برداشته شود .
[ 12 ] و پس از آن كه باران بيم دادنها را يكى پس از ديگرى بر تكذيب كنندگان حق فرو ريخت تا مگر قلبهاى آنان خاشع شود ، آيات خود را در آفاق به ياد ايشان مىآورد ، و نيز به ياد نعمتهايى كه بر ايشان ارزانى داشته است ، كه تفكر دربارهء آنها ما را به حسن تدبير و كمال و جمال ساختههاى خدا هدايت مىكند ، و در نتيجه به اين كه : آفرينندهء اين آفريدهها و تنظيم كنندهء امور آنها دانايى حكيم است ، و كار خود را بيهوده آغاز نكرده است ، و بيهوده نيز آن را رها نخواهد كرد ، و در آن جا است / 78 كه به حقيقت جزايى پى مىبريم كه به خاطر ترس از آن نفس بشرى از آن گريزان است ، و از سنگينى آن هراسناك .
بدين گونه است كه مؤمنان از انديشيدن در آفرينش خدا به ترسيدن از عقاب او مىرسند ، چنان كه خداوند سبحانه و تعالى در سورهء آل عمران گفته است :
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ * رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ
در آفرينش آسمانها و زمين ، و آمد و شد شب و روز ، نشانهايى است خردمندان و زيركان را * ايشان كه ياد مىكنند خداى را ايستادگان و نشستگان و ( در بيمارى ) بر پهلوهاى خويش خفتگان ، و مىانديشند در آفرينش آسمانها و زمين كه مىنگرند در آن ( و مىگويند : ) اى پروردگار ما ! اين به گزاف و باطل نيافريدى ، پاكى و بىعيبى ترا است ، پس ما را از عذاب آتش نگاه دار * پروردگارا ! هر كه را كه به آتش درآورى رسوايش كردهاى و ستمگران را يار و ياورى نيست » . « 4 » بدين گونه مشاهده مىكنيم كه چگونه تفكر در آفرينش آنان را به ترس از
هامش
( 4 ) - آل عمران / 190 تا 192 .