كه خواستار يقين بودهاند و به آن دست يافتهاند ؛ و يقين درجهء بالايى از ايمان است ، و از آيهء گذشته چنان بر مىآيد كه رسيدن به آن مستلزم نظر كردن در همهء آيات است و نتيجهء آن دست يافتن به ايمان است ، در صورتى كه آيهء فعلى كه دعوت به يقين مىكند ، ما را به خواستار شدن معرفت به تفصيلات زندگى مىخواند .
[ 5 ]
وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ
و اختلاف پيدا كردن شب و روز .
و نيز آمد و شد شب و روز از لحاظ طول زمانى و عوارض ديگر وابستهء به شب و روز براى كسى كه از طريق حوادث و ظواهر به نگريستن در امور مىپردازد ، و از آنچه تدبير حكيمانهء پشت سر هم قرار گرفتن شب و روز سبب آن شده است آگاه مىشود ، و از كيفيت مسخّر بودن خورشيد و ماه براى خدمت كردن بشر اطلاع حاصل مىكند ، و اين را مىفهمد كه هيچ يك از آنها قدرت آن ندارد كه به اندازهء بند انگشتى از مسير تعيين شدهء به توسط خداوند متعال و حكمت بالغهء او منحرف شود ، همه براى آدمى بينشى گرانبها فراهم مىآورد و بر ايمان او مىافزايد و هر چه بيشتر او را به يقين نزديك مىسازد .
وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها
و به آن روزى كه خدا از آسمان فرو فرستاد و به وسيلهء آن زمين را پس از مردن آن زنده كرد .
پرتوهاى خورشيد از انگيزههاى حيات بر زمين است ، و ابرها موادى اساسى را از فضاى محيطى بر زمين فرو مىريزند ، و پروردگار ما بادهاى آبستن كنندهء گياهان را روانه مىسازد ، و به اندازهاى كه لازم است و بخواهد به بندگان خود روزى مىرساند .
وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ
و جا به جا شدن بادها .
خدا بادها را به هر جا كه بخواهد روانه مىكند ، كه بعضى از آنها بشارت رحمت مىدهند ، و بعضى ديگر مايهء عذاباند ، و لقاح گياهان و فرو ريختن برگها از وزيدن بادها نتيجه مىشود ، و چنين است پيدا شدن ابرها و سرما و گرما و . . . و بادها همچون ابرها مسخّر فرمان خدايند ، و به هر جا كه او فرمايد روانه مىشوند ، و