تسليم شود ، و در نتيجه پس از آن كه آيات او سبحانه و تعالى را در جهان هستى ببيند ، اين ايمان به حالتى از يقين تبديل پيدا مىكند ، و ميان رسالت خدا در زمين و آيات او در آسمان و زمين به وجود هماهنگى و انسجامى پى مىبرد ، و پس از مرحلهء فهم يقينى به فهم عقلى مىرسد .
يكى از معجزات قرآن كريم تشابه آيات است ، و اين بدان معنى است كه همه آيتها در خطوطى نزديك به يكديگر سير مىكند و در نتيجه به هدفى يگانه مىانجامد ، و به همين سبب تلاوت كنندهء آيههاى ذكر حكيم چنان مىبيند كه همهء آيات داراى بعدى واحدند ، از آن جهت كه كلمات همان كلمات و هدفها همان هدفها است ، و حتى تركيب كلمهها و موضوعهاى كلى كه عبارتها الهامبخش آنها است و به آنها اشاره مىكند ، يكى است ، ولى با انديشيدن ژرف براى ما آشكار مىشود كه در وراى اين / 70 يگانگى و تشابه حقايقى گوناگون وجود دارد ، و اين بدان معنى نيست كه در ميان آنها تناقضى ديده شود ، يا اين كه آنها از سنّتهاى الاهى نيستند كه از يك قاعده پيروى مىكنند و به يك هدف ، يعنى توحيد و يكتا پرستى ، مىرسند .
اين سوره از آن نظر به اين نام ( الجاثية ) خوانده شده است كه در آن آيهاى منظرهء امتها را در روز قيامت به صورتى مجسم مىسازد كه زانو بر زمين نهاده ( جاثى ) نسبت به خدا خضوع و خشوع مىكنند ، و هر امتى به كتابش خوانده مىشود ، و آيات اين درس و پس از آن سبب ژرفتر شدن ايمان به خداى سبحانه و تعالى و ايمان به بعث پس از مرگ است ، و با آن كه اين حقيقت در صورتهاى مختلف حقيقتى يگانه است ، هر آيه از آيات قرآن كريم در اين باره احساس خاصّى را بر مىانگيزد ، و تارهاى معيّنى را در قلب او به نوسان در مىآورد ، و در نتيجه به درمان بيمارى معينى مىانجامد ، و به همين سبب است كه قراءت همهء قرآن واجب است ، و با وجود اين كه قراءت يك سوره يا مجموعهاى از آيات سودمند است و به انسان نفع مىرساند ، تلاوت همهء قرآن ضرورت دارد ، بدان جهت كه نقصهاى بشرى فراوان و متنوع است و درمانى براى آنها جز در قرآن وجود ندارد .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 65
مساهمون: احمد آرام
ص٦٥