رود ؛ و اثرى از او زندگى نپذيرد تا اثرى از او نميرد ؛ و چيزى از او نو نشود جز آن كه نوى از او كهنه گردد ؛ و نوخاستهاى از او برپا نايستد جز آن كه درويدهاى از او بر زمين افتد » . « 30 » ولى در بهشت پرهيزگاران از همهء اين عيبها و كاستيها در امانند .
[ 56 ]
لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولى
در آن مرگى را پس از مرگ نخستين نمىچشند .
يعنى مرگى كه در دنيا آن را چشيدند ، و اين آيه اشاره به نعمت خلود و جاودانگى است كه از بزرگترين نعمتها و هدفهايى است كه بشر آرزوى دست يافتن به آن را دارد .
در كنار اين منّت ، پروردگار عزّ و جلّ ما را به نعمت بزرگ ديگرى يادآور مىشود كه محفوظ ماندن از آتش است ، و قرآن آن را در جايى ديگر فوزى عظيم شمرده و گفته است :
فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ
هر كس را كه از آتش دور كنند و در بهشت در آورند ، به فوز و رستگارى رسيده است » . « 31 »
وَ وَقاهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ
و خدا ايشان را از عذاب جهنم دور نگاه داشت .
كلمهء « متقين » با تعبير « وقاهم » در نقطه مهمى تلاقى پيدا كرده است ، و آن حكايت از اين مىكند كه همان تقوايى كه مانع معصيت كردن آنان در زندگى دنيا بوده ، همان هم باز دارندهء ايشان از عذاب آخرت است .
/ 55 [ 57 ] و با وجود اين پروردگار ما تأكيد مىكند كه اين جزا نتيجهء ملتزم بودن انسان به رسالت پروردگارش و تعاليم او نيست ، بلكه اين واجبى طبيعى است كه بنا بر فطرت و عقل وجوب پيدا كرده است ، پس او آفريننده و روزى دهنده و مالكى است كه زندگى را لحظه به لحظه به او مىبخشد ، و اين تأكيد و يادآورى براى آن است كه ياورى براى پرهيزگاران در هنگام رو به رو شدن ايشان با غرور و
هامش
( 30 ) - نهج البلاغة ، خطبهء 145 .
( 31 ) - آل عمران / 185 .