را نادانى مىنگاريد ، و يقين خويش را گمان مپنداريد ، و چون دانستيد دست به كار آريد ، و چون يقين كرديد پاى پيش گذاريد » ، « 27 » و مشكل بيشتر مردم آن است كه حق را مىدانند و به آن ايمان دارند ، ولى در زندگى ايشان اين دانستن و ايمان برنامهء عملى نمىشود ، به سبب ترس و گريزى كه از تحمل مسئوليت دارند ، و از همين روى است كه خود را گرفتار شك مىكنند .
انسان نبايد در اين شك كند كه وسوسههاى شيطان از هر سو او را در ميان گرفته است ، بلكه بايد آمادهء رو به رو شدن با آنها بر اثر ترس از عاقبت بد و عزيمت ايمان شود .
[ 51 - 53 ] و در مقابل اين تصوير ، قرآن حكيم نعمتهاى پرهيزگاران و آبرويى را كه در نزد پروردگار خويش دارند براى ما بيان مىكند ، و از اين كه نعمتهاى آخرت با نعمتهاى دنيوى تفاوت دارد و ويژهء پرهيزگاران است ، و آنان / 52 كسانى هستند كه خود را از حرامها محفوظ مىدارند ، و با دست كشيدن از هواى نفس خويشتن را به رنج مىاندازند ، و در راه خدا بر مصائب و آزارهاى گوناگون شكيبايى نشان مىدهند ، و سرانجام تا زمان مرگ بر حق استوار مىمانند ، چه راه بهشت آكنده از دشواريها و زحمتها است ، و امام على ( ع ) گفته است : « با چنين دستاويز مىخواهيد در دار قدس خدا مجاور او شويد ؟ و نزد وى از گراميترين دوستانش گرديد ؟ هرگز ! با خدا و بهشت او افسون نتوان كرد ، و خشنودى او جز به طاعت به دست نتوان آورد » . « 28 » آرى ، انسان نمىتواند به خواستههاى روزانه و آرزوها و رؤياهاى خود دسترس پيدا كند ، پس چگونه مىتواند به بهشت كه عاليترين خواسته و برترين هدف است برسد ؟ ! آدمى به خواستههاى خود در دنيا با كوشش و تلاش خويش دسترس پيدا
هامش
( 27 ) - نهج البلاغة ، كلمات قصار 274 .
( 28 ) - همان منبع ، خطبهء 129 .