وَ ما أَنَا بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ
و من به بندگانم ستم روا نمىدارم .
/ 484 و دعاى امام على ( ع ) در آن جا كه با پروردگار خويش در دعايش مناجات مىكند ، به همين معنى اشاره دارد : « و به يقين قطعى مىگويم كه اگر فرمان به آن نداده بودى كه منكران خود را عذاب خواهى داد ، و معاندان خود را به جاودانه ماندن در آن محكوم نكرده بودى ، آتش را همه خنك و مايهء سلامتى قرار مىدادى ، و هيچ كس را در آن جايگاه و اقامتگاهى نمىبود ، ولى تو با نامهاى مقدسى كه دارى ، سوگند ياد كردهاى كه آن را از كافران همهء جنّ و انس آكنده خواهى كرد ، و آن را جايگاه ابدى معاندان خواهى ساخت ، و تو جلّ ثناؤك خود گفتى و به تكريم مؤمن پرداختى كه :
أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ
آيا مىشود مؤمن و فاسق برابر با يكديگر باشند ؟ البته برابر نيستند » . « 44 » [ 30 ] رابعا : قرآن به صورتى غير مستقيم ، پرسش بزرگى را در ذهنهاى ما بر انگيزد ، و آن اين كه : خدا آتش را براى چه آفريد ؟ آيا مىشود كه آن را بى هدف و بيهوده آفريده باشد و چگونه ممكن است او كه حكيم و خبير است چنين كند در حالى كه در كتابش چنين گفته است :
وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِينَ * لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لَاتَّخَذْناهُ مِنْ لَدُنَّا إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ * بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ وَ لَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ
و آسمان و زمين و آنچه را كه در ميان آنها است ، به بازى نيافريديم * و اگر مىخواستيم براى خود سرگرمى فراهم آوريم ، از پيش خود چنين مىكرديم به شرط آن كه خواستار آن باشيم * بلكه حق را بر باطل فرو مىافكنيم تا آن را خرد كند و باطل از ميان برود ، و واى بر شما از آنچه توصيف مىكنيد » ؟ « 45 » پس هدف از آفريدن آتش چيست ؟ جواب آن آشكار است و در بسيارى از آيات قرآن آنان را مىيابيم كه همانا كيفر دادن به نافرمانان نسبت به خدا است ، به
هامش
( 44 ) - مفاتيح الجنان ، دعاى كميل ، چاپ دار احياء التراث العربى المخطوطة ، ص 66 .
( 45 ) - الأنبياء / 16 تا 18 .