مىنهادند ) كه با بارهاى سنگين و عايله نزد تو آمدهايم و همچون طايفهء بنو فلان به جنگ با تو نپرداختيم ، پس چيزى از صدقه به ما بده ، و چنين بود كه آيهء
قالَتِ الْأَعْرابُ
نازل شد . « 117 »
قُلْ أَ تُعَلِّمُونَ اللَّهَ بِدِينِكُمْ
آيا شما مىخواهيد خدا را از دين خود با خبر سازيد .
و بگوييد كه شما مؤمنان حقيقى هستيد ؟
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
و خدا آنچه را كه در آسمانها و در زمين است مىداند و به هر چيز علم دارد .
[ 17 ] ايمان نعمتى بزرگ است كه هيچ نعمت با آن برابر نيست ، و هنگامى كه آدمى جان و نفس خود را پاك كند و آن را به تقوا پرورش دهد ، و براى ديدن حقايق به تلاش بپردازد ، در اين هنگام خدا براى قلب او تجلّى پيدا مىكند و او خدا را به نور ايمان مىبيند و همه چيز را به نور خدا .
يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ
اسلام آوردن خود را بر تو منّت مىنهند ، بگو اسلامتان را بر من منت منهيد .
بدان سبب كه اگر اسلام براى رسيدن آنان به هدفى مادّى صورت گرفته ، پس به خاطر مصلحت ايشان بوده است و موجب منّت نمىشود ، و اگر خالصانه براى خدا بوده ، در اين صورت خدا به ايمان بر ايشان منّت مىنهد و به آنچه پس از ايمان نصيب ايشان مىشود .
/ 444
بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
بگو :
خدا بر شما به آن منّت مىگذارد كه شما را به ايمان هدايت كرد ، اگر راستگو باشيد .
يعنى به دروغ مدّعى ايمان آوردن نشده باشيد ، و چنان مىنمايد كه سياق به قصهء بنى اسد پيش از اين ياد شده مربوط مىشود ، هر چند همهء مدّعيان ايمان را
هامش
( 117 ) - القرطبى ، ج 16 ، ص 348 .