صورت يك امت و ملت قرار مىداد ، ولى براى آن چنين كرد كه در آنچه به شما داده است در معرض آزمايشتان قرار دهد ، پس به كارهاى نيك بپردازيد كه بازگشت همهء شما به سوى خدا است و شما را دربارهء آنچه با يكديگر اختلاف داشتيد آگاه خواهد كرد » . « 107 » از لحن گفتار در اين آيه چنان مىفهميم كه : رقابت كردن در عمل صالح و به مسابقه پرداختن در خيرات هدف اختلاف ملتها است ، و اين كه هر يك از آنها داراى راه و روش مخصوصى در اين عمل است ، و بلكه اين اختلاف و تنوع ، در صورتى كه به منظور رقابت در سازندگى و تعارف و تعاون بوده باشد ، مطلوب است ، و به همان گونه كه وجود اختلاف در ميان مردم يك جامعه هدفى جز شتاب بخشيدن به خيرات نيست ،
أَ هُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا وَ رَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ
آيا رحمت پروردگار تو را آنان تقسيم مىكنند ؟ ما روزى ايشان را ميانشان تقسيم كرديم در زندگى اين دنيا ، و درجهء بعضى را بر بعضى ديگر بالاتر قرار داديم تا بعضى از آنان بعضى ديگر را به كار گيرند ، و رحمت پروردگار تو از آنچه جمع مىكنند بهتر است » . « 108 » اگر هدف از اين تنوّع شتاب بخشيدن به خيرات است ، پس گراميترين آفريدگان در نزد خدا آن كسانند كه در آن بر ديگران پيشى گيرند ، و به همين سبب هر كس كه به راه راست نزديكتر و در پرداختن به صالحات پيش افتادهتر باشد ، بزرگوارتر خواهد بود ، چه همين است كه به هدف تحقق مىبخشد نه چيزى جز آن ، و كلمهء تقوا به همين اشاره مىكند . . . / 438 مگر تقوا معرفت خدا و علم به شريعت او و تلاش براى اجرا كردن آن نيست ؟
اصل كلمهء تقوا از وقاية يعنى از اسباب هلاك خود را دور نگاه داشتن
هامش
( 107 ) - المائدة / 48 .
( 108 ) - الزّخرف / 32 .