است كه سبب مصيبتهاى مسلمانان امروز است . و چون در آن امعان نظر كنيم ، خواهيم ديد كه بيشتر آنها جنبهء نفسى و روانى دارد ، پس به سبب نظر منفى داشتن به بعضى از افراد ، اختلاف ميان ما فزونى يافته است ، و غيبت مايهء انتشار نظر منفى و سلبى است . پس اگر به تعليمات اسلام دربارهء معامله و معاشرت با يكديگر بر اساس اعتماد عمل مىكرديم ، و عيبها را پوشيده نگاه مىداشتيم ، و نيكيها را اشاعه مىداديم ، و به گسترش روحيهء مثبت مىپرداختيم ، همچون برادرانى به كمك يكديگر بر مىخاستيم ، و به همين سبب نصوص دينى مردمان را از غيبت كردن بر حذر داشتهاند و آن را سبب بيرون آمدن از ولايت خدا كه جايگاه يگانگى و صفا است / 424 و در آمدن به ولايت شيطان دانستهاند .
كسى از امام صادق عليه السلام پرسيد كه : يا بن رسول اللَّه ، به من خبر ده كه شهادت چه كس پذيرفته است و از چه كس پذيرفته نيست ؟ و او گفت :
اى علقمة ، هر كس كه بر فطرت اسلام باشد ، شهادت او جايز است » ، و گفت كه من به او گفتم : آيا كسى كه گناه كرده باشد شهادتش پذيرفته است ؟ و او گفت :
اى علقمة ! اگر شهادت گناهكاران پذيرفته نباشد ، ديگر جز شهادتهاى پيامبران و اوصياء صلوات اللَّه عليهم هيچ گواهى و شهادتى نبايد قابل قبول باشد ، چه فقط آنان معصوماند و ديگر مردمان چنين نيستند ، پس هر كس كه به چشم خود نديده باشى كه گناه مىكند يا دو گواه عادل به گناهكارى او شهادت نداده باشند ، از اهل عدالت است و شهادتش پذيرفته ، هر چند در نفس خود گناهكار بوده باشد ، و هر كس كه غيبت او كند از آنچه در آن است از ولايت خداى عزّ و جلّ خارج و به ولايت شيطان داخل شده است » . « 90 » اسلام چنان مىخواهد كه اجتماع بر پايهء اعتماد ايستاده باشد ، و هر كس كه اين پايه را متزلزل كند و سبب پيدا شدن محيط بى اعتمادى در ميان اعضاى آن
هامش
( 90 ) - همان كتاب ، ص 248 .