كه معلوم نيست غضب خدا مخصوص به كدام يك از آنها است ، و / 412 به هيچ يك از بندگان خدا به چشم حقارت نگاه نكنيد ، چه دانسته نيست كه كدام يك از آنان دوست و ولىّ خدا است » . « 61 » در سبب نزول اين آيه آمده است كه ثابت بن قيس بن شماس در گوش خود سنگينى داشت ، و چون به مسجد وارد مىشد راه را بر او مىگشودند تا به نزد پيغمبر ( ص ) مىآمد و آنچه را كه او مىگفت مىشنيد ، پس روزى به مسجد در آمد در حالى كه مردمان نماز را به پايان رسانده بودند و بر جاهاى خود نشسته و مردمان را لگدمال مىكرد و پيش مىرفت و مىگفت : ( تفسحوا جا باز كنيد ) تفسحوا ، تا به مردى رسيد كه به او گفت : به مجلسى رسيدهاى پس بنشين و خشمگين در پشت سر او نشست ، و چون تاريكى از ميان رفت گفت : او كيست ، و آن مرد گفت : من فلانم ، و ثابت گفت : پسر فلانه - ( فلان زن ) و از نامى ياد كرد كه در جاهليت ننگين بود - پس آن مرد از شرم سر فرود افكند و اين آيه نازل شد . « 62 » از ابن عباس دربارهء
وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ
روايت شده كه اين آيه دربارهء زنان پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله ) نازل شده است كه أمّ سلمه را مورد تمسخر قرار مىدادند . و از انس نقل است كه سبب آن اين بود كه وى تهيگاه خويش را با پارچهء سفيدى مىپوشاند كه دنبالهء آن در پى وى كشيده مىشد ، پس عايشه روزى به حفصه گفت : ببين به دنبال خود چه چيزى را همچون سگى مىكشد ، و به قولى عايشه كوتاهى قامتش را تمسخر مىكرد و اشاره مىكرد كه او كوتاه است ، و اين چيزى است كه از حسن بن على عليهما السلام روايت شده است . « 63 » در تفسير على بن ابراهيم آمده است كه آيه دربارهء صفيّه دختر حيىّ بن أخطب نازل شده است كه همسر رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بود ، و عايشه و حفصه به او آزار مىرساندند و دشنامش مىدادند و به او مىگفتند : اى دختر يهوديّه ،
هامش
( 61 ) - همان كتاب ، ج 75 ، ص 147 .
( 62 ) - مجمع البيان ، ج 9 ، ص 135 .
( 63 ) - همان جا .