از آنان مىپنداريم ، جز نقاط ضعف را در ايشان مشاهده نمىكنيم ) .
قرآن ما را از آن منع مىكند كه با رمز و كنايه و اشاره به عيبجويى يكديگر بپردازيم ( در كلام و مواجهه ) يا به مبادله كردن لقبهاى بد برخيزيم ( كه پردهء شرم را مىدرد و حالت سلبى را گسترش مىدهد ) ، پس بعد از آن كه خدا ما را براى ايمان برگزيده ، و بهترين نامها را براى ما انتخاب كرده است ، نام فسوق نام بدى است .
( آرى . رنگ و رخسارهء جامعه اسلامى رنگ و رخسارهء خدايى است و از آن حسن و زيبايى تشعشع مىكند ، پس چرا مجتمع خودتان را از طريق لقبگذارى با لقبهاى بد به رنگ بدترين صفات در مىآوريم ) ؟
سپس سياق به ما سفارش مىكند كه از گمانها اجتناب كنيم ( مگر گمانى كه دليل قاطعى پشتوانهء آن باشد ) ، / 409 بدان جهت كه بعضى از گمانها گناه است ( و آن گمانى است كه صاحب آن به عملى كردن آن بپردازد ) ، و ما را از تجسس و جاسوسى منع مىكند ، ( كه آن تحقيق دربارهء گمان بد است ) ، و از غيبت كه آن را همچون خوردن گوشت مردهء برادر معرفى مىكند ، مگر ما از اين اكراه نداريم ؟ ، و در پايان ما را به تقوا و پرهيزگارى مىخواند ( تا غيبت با تكرار به صورت امرى عادى و غير قبيح در نيايد ) و ما را به رحمت و قبول توبهء خود اميدوار مىسازد ( تا از پاك شدن جانهاى خودمان و جوامعمان از اين رذيلتها و پستيها نوميد نشويم ) .
شرح آيات :
[ 11 ] آغاز تباه شدن علاقه و ارتباط ميان انسان و نظيرش كاسته شدن از قيمت انسان به عنوان انسان در نظر او است ، و در اين هنگام است كه مردمان احترام يكديگر را پاس نمىدارند ، و هر كس در صدد يافتن نقصى در مصاحب خويش است تا او را بدان در معرض ريشخند قرار دهد ، و براى خود يك بزرگوارى مدّعى شود و به آن ببالد ، در صورتى كه اگر در حق خود انصاف داشته باشيم ، در خواهيم يافت كه سرّ احترام ما نسبت به خودمان از اين لحاظ است كه ما انسانيم و عقل و اراده داريم ، و احساس شادى و غم و درد و لذت مىكنيم ، و آراسته به