در آمده است كه در راه خدا جهاد مىكند ، گرفتار خشم و غيظ خواهند شد .
ياران حقيقى پيامبر ( ص ) همان كسانى هستند كه در اين آيه از آنان به صورت « زرع » ياد شده است ، ولى صاحب و يار پيغمبر بودن سند براءت از تكاليف شرعى و آزاد شدن از ارزشهاى الاهى نيست ، پس همهء كسانى را كه معاصر با رسول يا هم صحبت با او بودند ( حتى بدون تمسك به هدفهاى رسالت ) ، اين آيه شامل نمىشود ، و دليل بر آن اين است كه خدا كلام را به صورت مطلق رها نكرده ، بلكه كسانى را كه صحبت نيكو داشتند و در طاعت از رسول و يارى رساندن به رسالت او رنج برده بودند به آمرزش و پاداش اختصاص داده است .
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً
خدا به كسانى از ايشان كه ايمان آوردند و عمل نيكو و شايسته كردند ، وعدهء آمرزش داده است . » / 348 آمرزش از گناهان و خطاهاشان ، بدان جهت كه مسير ايشان در زندگى مسيرى سالم بوده است ، و بنا بر قرآن ، كارهاى نيكو ( حسنات ) سبب از بين رفتن كارهاى بد ( سيّئات ) خواهد شد .
وَ أَجْراً عَظِيماً
و نيز به پاداشى بزرگ خواهند رسيد . » به پاداش اعمال شايسته و خوب و صالح خويش .
آيه در اين مقطع ، انديشهاى را حاكى از اين كه مجرّد وابستگى انسان به شخص يا جامعهاى صالح براى او كافى است و مسئوليت را از او بر مىدارد ، طرد مىكند ، هرگز چنين نخواهد بود ، پس از او خواسته شده است كه تا آخرين نفس بار مسئوليت را تحمل كند و بر وفق آن عمل كند ، چنان كه خداوند متعال گفته است :
وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ
و خداوند خويش را پرست تا به تو آيد آن روز كه همهء خلق بى گمانند در آن روز » ، « 31 » كه مقصود از آن مرگ است ، و اما اگر چنان تصور شود كه مسئوليت با عالم شدن يا واعظ شدن يا منسوب شدن به يك
هامش
( 31 ) - الحجر / 99 .