لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماً
اگر از يكديگر جدا شوند ، كافران ايشان را به عذابى دردناك گرفتار خواهيم كرد . » در روايات به جا مانده آمده است كه : خدا بلا را از شهر و روستا به سبب وجود مؤمن دفع مىكند ، و در حديثى قدسى چنين آمده است : « اگر پيرانى در حال ركوع ، و جوانانى در حال خشوع ، و كودكانى شيرخوار ، و چارپايانى در مرغزار نمىبودند ، عذاب را بر شما فرو مىريختيم » . « 25 » [ 26 ] ولى چرا خدا كسانى را كه كافر شدهاند ، در آيه پيشين به عذاب بيم داد ؟ آيا به سبب آن است كه از قريش بودند يا به سبب ارزش مادّى ديگرى ؟
هرگز . . . تنها براى حميّت تمركز يافتهء در دلهاشان چنين كرد .
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ
در آن هنگام كه ايشان كافر شدند ، غيرت و حميت جاهليت را در دلهاى خويش مستقر ساختند . » / 341 پس حق براى ايشان واضح و آشكار است ، و اين را مىدانند كه خود بر باطلاند ، ولى قدرت يافتن به گناه ( ارزشهاى جاهليتى كه با آنها بزرگ شدهاند ) آنان را به حال خود نمىگذارد تا حق را بپذيرند ، و به رهبرى رسول خدا تسليم شوند ، چه قائد و پيشوا در نظر ايشان كسى است كه از همهء افراد قوم سن بيشترى داشته باشد ، و مال و افراد تابع فراوانتر ، پس چگونه مىتوانند فرمانبرى كسى كنند كه مالى ندارد ؟
به همين سبب در آن هنگام كه با پيروان رسالت نبرد مىكردند ، براى آن نبود كه از حقّى كه به آن ايمان داشتند دفاع كنند ، بلكه از خود دفاع مىكردند و به دفاع از ارزشهاى جاهليت مىپرداختند ، در صورتى كه مؤمنان براى خدا و دفاع از ارزشهاى حقيقى و پيشواى بر حق دفاع مىكردند .
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
پس خدا آرامش
هامش
( 25 ) - كلمة اللَّه شهيد شيرازى ، ص 76 .