كه بايد مؤمنان نسبت به مقام رهبرى مطيع و فرمانبردار باشند :
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
و هر كس كه از خدا و رسولش اطاعت كند ، خدا او را به باغهايى داخل مىكند كه نهرها در زير ( درختان ) آنها روان است .
در آن هنگام كه خدا فرمانبران از خود و رسولش را به اين پاداش وعده مىدهد ، و در علاج خود از مثل اين قضيه به موضوع آخرت اشاره مىكند ، بدان سبب است كه آن عامل اساسى كه انسان را به گريختن از ميدان جنگ وا مىدارد ، يا به تمرّد كردن نسبت به فرمانهاى رهبرى مكتبى به شكل عام ، دلبستگى و تشبّث به مال و متاع زايل شوندهء دنيا است ، و همين تذكر به آخرت در ضمير انسان و در عقل او ، تعادلى ميان نتايج منفى شكست و دستاوردهاى ثبات و فرمانبردارى مثبت بزرگ پديد مىآورد ، و در پايان آيه فرار طاعت و ثبات را به فرار شكست با برانگيخته شدن عامل ترس از عذاب خدا در نزد انسان ارتباط مىدهد .
وَ مَنْ يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذاباً أَلِيماً
و هر كس پشت كند ، او را با عذابى دردناك معذّب مىدارد ، / 327 و تولّى فرار از حركت و جنبش و جهاد در راه خدا است ، كه مستوجب عذابى دردناك خواهد بود .
[ 18 - 19 ]
لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ
خدا از مؤمنان در آن هنگام خرسند شد كه با تو در زير درخت بيعت مىكردند .
اما هدف عهد بستن با خدا آن است كه سبب رسيدن به خرسندى و پاداش او مىشود ، پس وسايل خرسندى خدا از مؤمنان در آن هنگام كه با رسول اللَّه دربارهء جنگ حتى با مردن در ميان دستهاى او بيعت كردند ، گسترش پيدا كرد ، و اين پيش از آن بود كه قرارداد صلح بسته شود ، پس چون مشركان از عزم مؤمنان بر جنگ و استقامت آگاه شدند ، به پذيرفتن صلح رضايت دادند .
خداوند سبحانه و تعالى بيعت مؤمنان را پذيرفت ، و همهء گناهانشان را