است ، و شايد كلمه مأخوذ از بيع بوده باشد كه در اين صورت معنى بيعت آن مىشود كه افراد مجتمع مسلمان يا جامعهء مكتبى نيروها و امكانات مادى و معنوى خود را در برابر دريافت رضوان و خرسندى خدا به او مىفروشند ، و اين امر ناگزيرى نيست كه اتمام بيعت با سلام كردن بر رسول و مصافحه كردن با او در مردان ، و دست فرو بردن در آب از طرف زنان صورتپذير شود ، كه در بيعت با رسول يا با امام على در غدير به همين شكل انجام شد ، بلكه ممكن است از راه وكالت صورت پذير شود ، بدين معنى كه افراد با نايب رهبر بيعت كنند ، يا حتى با نامه نگارى ، چه مهم اظهار آمادگى براى اطاعت با حركتى آشكار است .
جابر بن عبد اللَّه ( رضى اللَّه عنه ) گفت : با رسول اللَّه در زير درخت بر مرگ و بر آن بيعت كرديم كه فرار نكنيم . « 19 » رسول ( ص ) به نمايندگى خدا دستش را در بيعت بر روى دست مؤمنان قرار مىداد ، و پروردگار ما براى پيامبرش تأكيد كرد كه خدا در كمين هر كس است كه نفس او وى را به خيانت تحريك مىكند و خواستار آتش مىسازد .
يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ
دست خدا بالاى دستهاى ايشان است .
/ 314 يعنى قوت و قدرت او از هر كس بيشتر است .
فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ
پس هر كه پيمان را بشكند ، عليه خود آن را شكسته است ، زيرا كه به زودى خود را در جايگاه كسى قرار مىدهد كه به محاربهء با خداى صاحب قوت و قدرت پرداخته است ، و زيان وى تنها منحصر به آخرت نيست ، بلكه به زودى گرفتار خسارت در هر دو جهان خواهد شد ، و بر عكس آن ، كسى كه ملتزم به عهد و پيمان خود باقى بماند ، و بيعت را به پايان برد ، از سعادت در دنيا و آخرت هر دو بهرهمند خواهد شد .
وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً
و هر كس كه
هامش
( 19 ) - الزمخشرى ، ج 4 ، ص 335 .