شؤون آفريدگان خويش را تدبر مىكند ، مورد تأكيد قرار مىدهد .
وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً
و سپاهيان آسمانها و زمين از آن خدا است ، و خدا عزيز حكيم است .
هدف از اين تأكيد بر قدرت خدا بر انگيختن روح اميدوارى به پيروزى و فتح در جانهاى مؤمنان است ، كه پروردگارشان از اين امر آگاهشان مىسازد كه سپاهيان خدا كه عدد آنان از شماره بيرون است ، همچون فرشتگان و سنتهاى طبيعى و . . . و . . . همه در يك صف در كنار ايشان مىايستند و در راه او به مجاهده و جهاد بر مىخيزند ، پس آنان بر خلاف دشمنان ايشانند كه شرّ آنان را همچون دايرهاى احاطه كرده است .
صلح حديبية
پيش از پايان دادن اين درس شايسته است مقدارى از داستان صلحى را كه براى امت اسلامى در بعضى از توقفگاههاى آن سودمند واقع شده است بخوانيم ، پس اين امّت در آن هنگام كه با دشمن خود با قوت و تدبير حكيمانه پيمان صلح مىبندد ، صلح آن همچون صلح حديبية است ، ولى اگر از روى ضعف چنين كند ، و دستاوردهاى دشمن بزرگتر از دستاوردهاى او در صلح باشد ، اين تسليمى است كه خدا آن را نمىپذيرد .
/ 299 در تفسير علىّ بن ابراهيم از امام صادق ( عليه السلام ) روايت شده است كه گفت : « سبب نزول اين آيه و اين فتح بزرگ آن بود كه خدا جلّ و عزّ در خواب به رسولش ( صلّى اللَّه عليه و آله ) فرمان داد كه وارد مسجد الحرام شود و طواف كند و موهاى سرش را همچون ديگران بسترد ، پس اصحاب را خبر كرد و آنان را فرمان به بيرون شدن از مدينه داد و خارج شدند ، پس چون در منزلگاه ذو الحليفه محرم شدند و قربانى را همراه خود به راه انداختند ، و رسول اللَّه ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) شصت و شش قربانى را روانه كرد و اين را شعار محرم شدن خود قرار داد ، و از ذو الحليفه مسلمانان لبّيك گويان به حج عمره آغاز كردند .