رسول اللَّه ( ص ) ترتيب آن را داده بودند تا پس از وفات او به اجراى آن بپردازند . و آن گروه ناراضى نيروى عربى معارض با اسلام يعنى بنى اميّه بود كه از آغاز و حتى در زمان تسليم شدن ايشان به اسلام در فتح مكه به معارضهء با اسلام اشتغال داشت ، و تنها روش عمل خود را بر حسب اوضاع و احوال تغيير مىداد ، و پس از آن كه دست از معارضهء آشكار برداشت در نهان به آن ادامه مىداد . و اشارهء به اين مطلب است حديثى مأثور از امام صادق عليه السلام كه گفت : « بنى اميه پيمان بسته بودند كه نگذارند پس از پيغمبر امر به ما ( اهل بيت رسالت ) برسد و از خمس چيزى به ما ندهند » . « 41 »
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرارَهُمْ
و خدا اسرارشان را مىداند .
او كه بهترين مكر كنندگان است ، آنان را گرفتار مكر خود خواهد كرد ، و به همين سبب كوششهاى بنى اميه بى حاصل ماند ، و دين اسلام با گذشت قرنها ، على رغم آن كه هدف بنى اميه و هم پيمانان ايشان محو كردن نشانهها و آثار آن بود ، به عنوان دين خالص براى خدا بر جاى مانده است .
/ 263 [ 27 ] اگر بند و بستهاى ايشان بر ضد ولايت الاهى به پيروزى مىرسيد ، و از عذاب دنيا رهايى پيدا مىكردند ، آيا مىتوانستند از عذاب خدايى كه ناگهان در هنگام بيرون رفتن ارواح ايشان از دنيا نصيب ايشان مىشد خلاص شوند ؟
فَكَيْفَ إِذا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ
پس چگونه خواهد بود در آن هنگام كه فرشتگان به آنان دست مىيابند و چهرهها و پشتهاى ايشان را در معرض ضربه قرار مىدهند ! آن چهرههايى كه در برابر حق زشت و عبوس مىشد ، و آن پشتهايى كه به طرف حق گردانده و از آن دورى مىجست ، ولى اعمال صالح آنان كجا است ؟
نماز و زكات و حسناتى كه كسب كردند چه شد ؟ اين همه از آن نظر باطل شد كه با بيشتر اوامر خدا مخالفت كردند و به پيروى از هواهاى نفسانى خويش پرداختند .
هامش
( 41 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 42 .