رابعا : منافقان را مىبينى كه در جستجوى همانندان خود بر مىآيند ، و براى بر انداختن رهبرى رشيد و حق به مشورت كردن با ايشان بر مىخيزند . و خدا در كمين ايشان است ، و در آن هنگام كه مرگشان فرا مىرسد ، فرشتگان عذاب از پيش و پس به ايشان ضربه وارد مىآورند ، و خدا اعمال ايشان را از آن نظر باطل مىكند كه از شيطان پيروى كردند ، و ولايت رحمان را نپذيرفتند .
بدين گونه خدا كينههاى در دلها نهفتهء آن منافقان ( به آيات قتال ) را آشكار مىكند و رسواشان مىسازد ، به همان گونه حقيقت مجاهدان و صابران آشكار و مقامشان ترفيع پيدا مىكند .
شرح آيات :
[ 20 ] مؤمنان با گوشهايى آماده ، و با چشمهاى نافذ و بدون حجاب ، و با قلوبى پاك از نادانى و سركشى و تكبر ، به استقبال حقايق مىروند . آرى ، مثل حقايق رسالت و مثل ايشان همچون زمين مردهاى است كه قطرات مبارك باران را به خود جذب مىكند ، پس چون سورهاى بر ايشان نازل شود ، آن را چنان كه بايد فرا مىگيرند و مىفهمند و آمادهء به جريان انداختن احكام آن مىشوند ، و لذا پيوسته آنان را مىبينى كه از يكديگر مىپرسند كه آيا ما را براى آن كنار هم جمع نكردند ، و آيا با نظر كردن به آيات تازه چشمهاى ما روشن نشد ؟ !
وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا لَوْ لا نُزِّلَتْ سُورَةٌ
و كسانى كه ايمان آوردهاند مىگويند : چرا سورهاى نازل نشد .
به سبب آن كه قلبهاشان آكنده از اشتياق رسيدن به آن بود ، و در همهء جانشان عزم شديد به عمل كردن به هر فرمانى وجود داشت كه در آن از خداوند متعال رسيده باشد . اما كسانى كه در دلهاشان بيمارى وجود داشت ، كاملا بر عكس اين مىانديشيدند و عمل مىكردند ، زيرا كه بيم از آن داشتند كه اوامر تازهاى برسد و آنان را به نبرد كردن با دشمن فرمان دهد ، چه آمادگى كافى براى تطبيق و به كار انداختن احكام نداشتند .