[ 15 ] براى آن كه جدا شدن ميان دو گروه كافر و مؤمن در چشم ما ژرفتر شود و چنان فكر نكنيم كه آنها برابر با يكديگرند ، و به سبب همين گمان خرده خرده به جانب كفر تمايل پيدا نكنيم ، و به سمت ايمان و مسئوليتى كه بر گردن ما مىنهد ميل كنيم ، و از كفر با وجود شهواتى كه آن را فرا گرفته است رويگردان شويم ، قرآن ما را به سرنوشت هر دو گروه يادآورى مىكند ، و از صفات بهشت و دوزخ براى ما سخن مىگويد :
مَثَلُ الْجَنَّةِ / 233 الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ
بهشتى كه پرهيزگاران به آن وعده داده شدهاند .
يعنى كسانى كه پيروى حق مىكنند و از آنچه پروردگارشان را خشمگين مىسازد اجتناب مىورزند ، و خودشان را از آتش حفظ مىكنند و نيز از سيئاتى كه موجب آن مىشود .
فِيها أَنْهارٌ
در آن نهرهايى است .
نهرهايى گوناگون .
مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ
از آبى كه رنگ و بو و مزهء آن تغيير نكرده .
مثل دنيا نيست كه چون آب مدتى در يك جا به حال خود باقى بماند تغيير پيدا مىكند ، و از آن نظر چنين است كه بهشت از نجاستها و جرثومهها و انگلها و چركها تهى است . و بعضى گفتهاند كه : اين نهرها براى رفع تشنگى آنان در بهشت آفريده شده ، و من آن را تأييد مىكنم ، و نيز براى پاك كردن جسم و جان ايشان از آلودگيهاى دنيا ، پس چون آن را بنوشند بدنهاشان از هر انگل و بيمارى پاك مىشود به همان گونه كه قلبهاشان از هر غلّ و غش پاكيزه شده است . و از اين جا بر ما معلوم مىشود كه آب قابليت تغيير و بد شدن ندارد . و چون دانستيم كه آب ذاتا پاك كننده است ، پس مقاومت كردن آن در برابر تأثيرپذيرى بدان معنى مىشود كه هر نجاست را پاك مىكند ، چه اگر چنين نباشد معلوم مىشود كه از آن تأثير مىپذيرد ، و دليل بر اين است حديثى كه پيشتر از رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله نقل كرديم .
«
وَ أَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ
» و نهرهايى از شير كه طعم آنها تغيير