سَيَهْدِيهِمْ
به زودى هدايتشان خواهد كرد .
ترس بزرگترين مانع براى فهم حقايق است ، و بسيارى از مردم فساد و تبعيت را براى ترس و فرار از رو به رو شدن با سلطههاى طغيانگر مىپسندند و بر مىگزينند ، و بدين گونه به فريب دادن خود مىپردازند ، و خدا نور هدايت را از ايشان سلب مىكند ، و آنان را در تاريكيهاى نادانى به حال خود وا مىگذارد ، مگر خود نگفته است كه :
وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
؟
در صورتى كه مجاهدان با گامهاى شجاعت تا حدّ شهادت در راه خدا پيش مىروند ، و حقايق را با وضوح كافى مشاهده مىكنند ، بدان سبب كه آمادگى رو به رو شدن با آن را با هر عاقبتى كه داشته باشد دارند .
اين هدايتى كه شهيدان براى امتهاى خود به ميراث مىگذارند ، در آخرت با هدايت ديگرى پيوند مىخورد كه به وسيلهء آن راهى منازل خويش در بهشت مىشوند .
وَ يُصْلِحُ بالَهُمْ
و حال و كارشان را اصلاح مىكند .
شهادت عنوان و مقدمهء استقلال است و با روى پيشرفت و راه ثروتمندى و بى نيازى و رسيدن به عزت و قدرت ، و امت و ملتى كه مالك شهدا باشد از اين دستاوردها فقير نخواهد شد .
زندگى شايسته و مطمئن و قرين خوشبختى در گرو خونهايى است كه در راه خدا ريخته شود .
صلاح بال و رفاه حال در دنيا پيوستگى و اتصال با صلاح بال شهيدان در آخرت دارد ( و بلكه / 216 با صلاح بال كسانى كه در خط ايشانند و گام بر جاى پاى آنان مىنهند و از ياران ايشاناند و شفاعت شهيدان در حقشان جارى مىشود ) چه آنان زندهاند و در نزد پروردگارشان روزى ايشان مىرسد .
بنا بر اين بايد بگوييم كه معنى آيه آن نيست كه تنها شامل خود ايشان شود ، بلكه امت ايشان را ، نه تنها در آخرت بلكه در دنيا نيز فرا مىگيرد ، مگر آخرت امتداد دنيا نيست ، كه بنا بر اين مجموع آن دو زندگانى واحدى را پديد مىآورد كه آغاز آن در اين جا است و پايان آن در آن جا ؟