بسا هست كه از استفهام چنين در مىيابيم كه قوم عاد نمىتوانستند پيش خود چنان تصور كنند كه كسى بتواند جرأت مقاومت در برابر آنها را داشته باشد ، و به همين سبب به چالش با هود پرداختند و به لاف گزاف و خودستايى گفتند :
فَأْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ
پس اگر راست مىگويى ، آنچه را كه با آن ما را مىترسانى بياور .
هر كس كه به ماده تمسّك جويد ، به درجهاى گرفتار غرور مىشود كه هر بيم دهنده را در معرض چالش قرار مىدهد و براى خود تعجيل در رسيدن عذاب مىكند .
[ 23 ] و بنا بر عادت كافران به غيب ، قوم عاد چنان پنداشتند كه آن كه عذاب را بر ايشان فرو مىفرستد هود است ، و كار به دست او است ، و او به صراحت اين تصور را رد كرد :
قالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ
گفت كه علم نزد خدا است ، و او فرستادهاى است كه فرمان خدا را به ايشان مىرساند .
وَ أُبَلِّغُكُمْ ما أُرْسِلْتُ بِهِ
و من رسالت و پيام او را به شما ابلاغ مىكنم ، و اين مسئوليت اساسى اصحاب رسالت است ، ولى اين بدان معنى نيست كه فقط كار يك نامه رسان پست را مىكند . . . بلكه او نيز به نوبهء خود اين وظيفه را بر عهده دارد كه آنان را اندرز دهد و از تكذيب رسالت بازشان دارد :
وَ لكِنِّي أَراكُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ
ولى شما را قومى مىبينم كه نادانيد .
/ 166 چه ، چالش كردن و ايستادن در برابر جبّار آسمانها و زمين ، و شتابان خواستار عذاب هلاكت و نابودى شدن ، جز از نادانى مطلق سرچشمه نمىگيرد .
[ 24 ] و ناگهان نشانههاى عذاب در افق نمايان شد . آيا هيچ ديدهايد كه بادهاى خاكى چگونه از دور به نظر مىرسد ؟ همچون ابرى سياه جلوهگر مىشود ، و چون قوم عاد مدت درازى گرفتار كمى بارندگى و خشكسالى شده بودند ، از ديدن آن ابر سياه شادمان شدند و گمان كردند كه بارانى واديهاى بزرگ ايشان را سيراب