چنين ايستار ستمگرانه از دست يافتن خودش به هدايت و حق جلوگيرى مىكند ، و گويا اين براى آن است كه خدا ستمگران را راهنمايى نخواهد كرد .
كتاب موسى ( كه بعضى نسبت به آن تعصب مىورزند و از رسيدن نسخهء كاملتر آن به دست ديگران جلوگيرى به عمل مىآورند ) براى آن نازل نشده كه به تأييد ظلم بپردازد ، و قرآن نيز چنين است و به ستمگران هشدار مىدهد ، و مژهاى براى نيكوكاران است ، و صاحبان رسالت به آن نياز دارند كه در مواجههء با اين سختيها استقامت نشان دهند ، و به همين سبب است كه باكى ندارند / 119 و اندوهناك نمىشوند .
ايستار سليم در برابر نسل گذشته در فراهم آوردن فرصتهاى رسيدن به ايمان سهيم است و سياق سفارش پروردگارمان را به پدر و مادر بيان مىكند ، و از خواست مشروع موجود در نزد انسان براى به وجود آمدن فرزندان شايسته و صالح سخن مىگويد .
و به توبه كنندگان مسلمان در سن چهل سالگى وعده مىدهد كه پروردگارشان آمرزندهء گناهان است و سبب در آمدن به باغهاى بهشت .
اما آن كس كه نسبت به پدر و مادر گردنكش است و به دعوت آنان به ايمان پاسخ نمىدهد ، و مىگويد كه اينها از اسطورههاى پيشينيان است ، و مثل او همچون كسى است كه جنب و جوش جوانى او را از پيروى حقى كه پدر و مادرش پيروى از آن را خواستار شدهاند باز مىدارد ( و او در نتيجه همچون ستمگرى است كه تمرّدش نسبت به پدر او را از پيروى حق به سبب آن كه پدر دعوت كنندهء به آن بوده ، بازداشته است ) .
پس از آن كه قرآن اين مطلب را بيان مىكند كه درجات مردم بنا بر مقدار اعمال ايشان است ، صورتى از اهل آتش را بر ما عرضه مىدارد كه جهنم با زبانههاى آتشين خود به استقبال ايشان مىآيد ، و در آن جا بدين جهت در معرض محاكمه قرار مىگيرند كه چيزهاى پاكيزهء خود در زندگى دنيا از دست دادند ، ( و چنان معلوم مىشود كه زياده روى در خوشگذرانى يكى از دشواريهاى ديگر موجود
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 113
مساهمون: احمد آرام
ص١١٣