پس كسانى را كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته و نيكو كردند ، پروردگارشان در رحمت خود داخلشان خواهد كرد .
رحمت در دنيا نسبت به مؤمنان با رحمت در آخرت تفاوت دارد ، چه رحمت دنيا آلودهء به بلا و آزمايش است ، ولى در آخرت هيچ كدورتى با صفاى رحمت همراه نيست ، و شايد اين الهامى است كه از كلمهء « فى رحمته » گرفته مىشود كه بنا بر آن رحمت خدا از هر جانب آنان را در ميان گرفته است ، به همان گونه كه در كلمهء « ربهم » اثرى از محبت و مهربانى و اشارهاى به رحمتهاى خدا در دنيا مشاهده مىشود .
ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ
و اين رستگاريى آشكار است .
فوزى است كه برتر از آن فوزى نيست ، از آن نظر كه از عذاب رستند ، و پروردگار آنان را به مهمانى خود خواند ، و در درياى رحمت خويش داخلشان كرد ، پس آيا فوز و رستگارى از اين بزرگتر مىشود ؟ بياييد تا خواستار اين فوز عظيم شويم و شايد به توفيق الاهى به آن برسيم .
[ 31 ]
وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا
و اما كسانى كه كافر شدند .
به جهنم درخواهند آمد ، و از آنان خواسته مىشود كه به جرمى اعتراف كنند كه تجسم يافتهء در استكبار ايشان بود و همان است كه سبب در آمدن آنان به دوزخ شده است .
أَ فَلَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْلى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَ كُنْتُمْ قَوْماً مُجْرِمِينَ
مگر آيات من به شما نيامد و شما استكبار ورزيديد و قومى مجرم و گناهكار بوديد ؟
در اين آيه سه اصطلاح مشاهده مىشود : كفر و استكبار و اجرام ؛ استكبار منشأ و نقطهء عزيمت كفر است ، در صورتى كه جريمه و گناه نتيجهء آن به شمار مىرود ، و از آن نظر چنين است كه انسان ، در صورتى كه بدون حجاب و پوششى با آيات خدا رو به رو شود ، و بدون دارا بودن مفاهيم و عقايدى پيش از آن ، فطرت و عقل او وى را به پذيرفتن آنها بر مىانگيزد ، ولى چون با عينك استكبار سياه به