ظاهر اظهر و اوضح من الله تعالى » : « 1 »
پس چه موجود آشكارى كه از خدا آشكارتر و روشنتر باشد ؟ على عليه السلام - نيز مىفرمايد :
« الحمد لله الاول فلاشىء قبله ، والآخر فلاشىء بعده ، والظاهر فلاشىء فوقه ، والباطن فلاشىء دونه » « 2 »
، ( ستايش مخصوص خدايى است كه اول است پس چيزى قبل از او نيست ، و آخر است پس چيزى بعد از او نيست و ظاهر است پس چيزى بالاتر از او نيست و باطن است و چيزى نزديكتر از او نيست . و نيز مىفرمايد :
« و كل ظاهر غيره باطن و كل باطن غيره ظاهر » : « 3 »
و هر چيز آشكارى غيرخداوند ، مخفى است و هر امرى مخفى غير او ، ظاهر نيست ) ، از اينفرمايشات استفاده مىشود كه اولًا ، هر چيزى با هر چيزى برخورد مىكند اوّل ، با خدا تماس برقرار مىكند ، و ثانياً ، پس از قطع توجه از موجودى يا پس از نابودى او ، حقتعالى موجود است ، چون او حقيقت مطلق است كه حقيقتى غير او نيست و هر امرى غيرخداوند كه براى آن ظهورى توهم شود او باطن و مخفى است ، زيرا خداوند هم ظاهر است و هم باطن و در عين ظاهربودن ، مخفى است و با مخفىبودن نيز نزديك است .
اهداف القاى معارف توحيدى
پس از اين كه از بيانات اجمالى گذشته استفاده شد ، قرآن و سنت در اظهار معارف خود به ويژه معارف توحيدى كه نياز به دقت و تأمل عقلى و آمادگى روحى دارد ، بهتدريج از مطالب ساده تا پيچيده و سنگين شروع نموده
هامش
( 1 ) - همان ، ص 186 ، روايت 2 .
( 2 ) - نهجالبلاغه ، خطبه 96 .
( 3 ) - همان ، خطبه 56 .