اگر به لوازم آن نيز عمل كند به نتايجى هم نايل مىشود ، اگرچه به نتايج رسيدن به آن حقيقت ، نايل نشود .
مراتب بيانات توحيدى ائمه - عليهمالسلام -
با دقت در فرمايشات نورانى ائمه - عليهمالسلام - بهويژه در معارف عقلى و اعتقادى به اين نكته مهم پى مىبريم كه ايشان در القاى مطالب خود به مرتبهى فهمشنونده و مخاطب بسيار اهميت مىدادند ، از اين جهت هم با انسانهاى ملحد و منكر خداوند احتجاج و گفتگو داشتند ، « 1 » و هم با ثنويه و دوگانهپرستان « 2 » و يهوديان « 3 » و هم با مسلمانانى كه ديدگاه شركآلود به حق تعالى داشتند ؛ مانند مجسمه . « 4 » و كسانى كه قايل به جبر يا تفويض « 5 » يا به زايدبودن صفات ذاتيه خداوند با ذاتش بودند و يا قايل به عدم ثبوت صفات كماليه براى حقتعالى بودند « 6 » و تمامى آنها را با استدلالهاى مناسب هريك محكوم مىكردند . « 7 »
با اين كه حقايق را براى آنان نيز به طور ضمنى بيان مىفرمودند در عين حال براى كسانى كه ظرفيت درك حقايق توحيدى را داشتند ، آنها را با بياناتى
هامش
( 1 ) - توحيد صدوق ، باب 42 .
( 2 ) - همان ، باب 36 .
( 3 ) - همان ، باب 37 .
( 4 ) - همان ، باب 6 .
( 5 ) - همان ، باب 59 .
( 6 ) - همان ، باب 11 .
( 7 ) - به جلد 10 بحارالانوار مراجعه شود .