آگاهى و قدرت بر اجرا نياز دارد به او عالم و قادر گفته مىشود ، « 1 » و چون آفرينش خداوند براى هدف حق مىباشد او حكيم ناميده مىشود ، « 2 » و با تأمل در موجودات و مقايسهى آنها با يكديگر مىفهميم كه بيشتر آنها مقدمهى وجود انسان بوده است ، « 3 » و قهراً او افضل از ساير موجودات است ، « 4 » و خداوند كمالاتش را در او بيشتر ظهور داده است ، از اين جهت غايت آفرينش عالم را رسيدن انسان به كمال مناسبش قرار داده است و آن بندگى خالصانهى خداوند « 5 » و رسيدن به رحمت خاص الهى است . « 6 »
2 - با توجه ابتدايى در مضامين آياتى كه اين ديدگاهها را در رابطه با خداوند و آفرينش به ما مىدهد ، اين ذهنيت براى انسان پيدا مىشود كه او موجودى جداى از موجودات ديگر است كه مستقيماً بدون ايجاد واسطهاى آنها را براى هدفى معين آفريده و ابزارى را نيز برايشان فراهم كرده و آنها در آن مسير به خودى خود در حال حركتاند به ويژه با توجه به آياتى كه توهم جسمانيت براى حقتعالى دارد مانند : استيلاى او بر عرش ، « 7 » دستداشتن او ، « 8 » آمدن او ، « 9 » لكن با توجه به آياتى كه مىفرمايد : مانند خدا كسى نيست ، « 10 »
هامش
( 1 ) - سوره روم ، آيه 54 .
( 2 ) - سوره آلعمران ، ايه 62 .
( 3 ) - سوره ابراهيم ، آيه 32 و 33 ، سوره جائيه ، آيه 13 .
( 4 ) - سوره اسراء ، آيه 70 و سوره تين ، آيه 4 . .
( 5 ) - سوره ذاريات ، آيه 56 .
( 6 ) - سوره هود ، آيه 119 .
( 7 ) - سوره طه ، آيه 5 .
( 8 ) - سوره فتح ، آيه 10 .
( 9 ) - سوره فجر ، آيه 22 .
( 10 ) - سوره شوى ، آيه 11 .