روند ( يعنى پدربزرگها و مادربزرگها ) و به فرزندان پسر و دخترش هر چند پائين روند ( يعنى نوهها و . . . ) و به همسر واجبالنفقهاش بدهد . البتّه از سهم فقرا جايز نيست امّا اگر از سهمهاى ديگر مانند بدهكاران ، المؤلّفة قلوبهم يا سبيل اللَّه بدهد در صورتى كه اين عنوانها بر آنان انطباق داشته باشد ، اشكال ندارد . البتّه به ابن السبيل هم تنها مصرف بازگشت او به شهرش را مىتواند بدهد نه نفقهء واجبش را .
2 - اگر سرپرست خانواده تنها به صورت خيلى محدود و سختگيرانه مىتواند مخارج خانوادهاش را پرداخت كند و در آن حدّ كه براى آنان گشايش و آسايش حاصل شود نداشته باشد ، ظاهر اين است كه مىتوان به آنان زكات داد در آن حد كه سطح زندگى آنها متناسب با وضعيّت اجتماعىشان بالا برود زيرا كسانى كه سرپرست آنها به خاطر دست تنگى ، نمىتواند آنان را به سطح ساير مردم برساند ، در عرف فقير گفته مىشوند . پس گرفتن زكات براى آنان جايز است چه زكات از كسى باشد كه مخارج آنها به عهدهء اوست يا از ديگران .
3 - اگر شخص فقير ، پدر بىنياز داشته باشد كه از دادن مصرف و خرجى او هم امتناع نمىورزد ، دادن زكات به او جايز نيست .
4 - به زنى كه شوهر ثروتمندش ، خرج او را مىدهد ، نمىتوان زكات داد بلكه حتّى اگر شوهرش خرجى او را ندهد ولى مجبور كردن او به دادن خرجى امكان داشته باشد ، باز هم دادن زكات به اين زن جايز نيست .
5 - جايز است به زن متعهاى خود اگر فقير باشد زكات بدهد زيرا
احكام زكات و فقه صدقات (فارسى) — صفحة 82
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٨٢