اينكه آنان چيزى از مردم نمىطلبند اين سخن خداوند است كه فرمود :
( لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَايَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَ لُونَ النَّاسَ إِلْحَافاً ) « 1 » ، يعنى :
« انفاق ) براى نيازمندانى باشد كه در راه خدا در تنگنا قرار گرفتهاند ، نمىتوانند مسافرتى كنند ( و سرمايهاى بدست آورند ) و از شدّت خويشتن دارى ، افراد ناآگاه آنها را بىنياز مىپندارند ، امّا آنها را از چهرههايشان مىشناسى ؛ وهرگز با اصرار چيزىاز مردم نمىخواهند . . . »
امّا « مساكين » افراد عاجز وزمينگير هستند كه مردان و زنان و كودكان را شامل مىشود ، و « كاركنان » صدقات كسانى هستند كه در گرفتن و جمعآورى و نگهدارى و تقسيم صدقات براى مستحقّين ، كوشش و تلاش مىكنند ، امّا « مؤلّفة قلوبهم » گروهى هستند كه خدا را يگانه مىدانند و عبادت غير خدا را كنار نهادهاند امّا شناخت پيامبرى حضرت محمّد صلى الله عليه و آله هنوز به دل آنان وارد نشده است . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله محبّت آنان را جلب مىكرد ، به آنان آموزش مىداد و آنها را به ديگران معرّفى مىكرد تا شناخته شوند و براى آنان سهمى از زكاتها قرار داده بود تا ( به اسلام ) شناخت و رغبت پيدا نمايند .
امّا « في الرقاب » گروهى هستند كه كفّارهء قتل خطأ يا ظهار يا قسم يا شكار در حرم ، بر آنان واجب شده امّا چيزى ندارند كه كفّاره را
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 273 .