پاكيزهء اموالى كه بدست آوردهايد و از آنچه از زمين براى شما خارج ساختهايم ، انفاق كنيد و براى انفاق به سراغ قسمتهاى ناپاك نرويد در حالى كه خود شما حاضر نيستيد آنها را بپذيريد مگر از روى اغماض و كراهت و بدانيد خداوند بىنياز و شايستهء ستايش است . ) فرمود :
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وقتى كه دستور داد زكات خرما داده شود ، گروهى گونههايى از خرما را مىآوردند كه بدترين نوع خرما بود و آنها را به عنوان زكات خرماهاىشان پرداخت مىكردند ، اين خرماها « جعرور » و « معافاره » ناميده مىشدند كه بدترين نوع خرماى حجاز با هستههاى بزرگ و گوشت كم هستند و اينها را زكات خرماى خوب مىدادند . پيامبر خدا فرمود : اين دو گونه خرما را تخمين نزنيد و آنها را براى زكات نياوريد و در همين مورد اين آيه نازل شد ( وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِآخِذِيهِ إِلَّا أَن تُغْمِضُوا فِيهِ ) و اغماض اين است كه اين دو گونه خرما گرفته شود . » « 1 »
احكام
شرايط وجوب :
1 - زكات در غلّات چهارگانه ( گندم ، جو ، خرما و كشمش ) در صورتى واجب است كه دو شرط ذيل فراهم باشد :
اوّل - نصاب ؛ يعنى 847 كيلو و 665 گرم « 2 » .
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 6 ، كتابالزكاة ، باب 19 ، ابواب زكاةالغلات ، ص 141 ، حديث 1 .
( 2 ) - خلاصهء آنچه در روايات دربارهء نصاب فوق آمده چنين است : نصاب غلّههاى فوق ، پنج وسق است و هر وسق ، 60 صاع و هر صاع ، 9 رطل عراقى و هر رطل ل لا عراقى ، 130 درهم و هر ده درهم مساوى هفت مثقال شرعى و هر مثقال شرعى معادل ( 75 % ) مثقال صيرفى و هر مثقال صيرفى ، مساوى 6 / 4 گرم است . طبق اين محاسبه ، نصاب مساوى است با 2700 رطل عراقى كه براساس اندازهاى فوق ، 847 كيلو و 665 گرم مىباشد .