2 - همچنين از اميرمؤمنان در يكى از خطبههايشان اين گونه نقل شده :
« أَيُّهَا النَّاسُ ، إِنَّهُ لَايَسْتَغْنِي الرَّجُلُ - وَإِنْ كَانَ ذَا مَالٍ - عَنْ عِتْرَتِهِ ، وَدِفَاعِهِمْ عَنْهُ بِأَيْدِيهِمْ وَأَلسِنَتِهمْ ، وَهُمْ أَعْظَمُ النَّاس حَيْطَةً مِنْ وَرَائِهِ وَأَلَمُّهُمْ لِشَعَثِهِ
، وَأَعْطَفُهُمْ عَلَيْهِ عِنْدَ نَازِلَةٍ إذَا نَزَلَتْ بِهِ . وَلِسَانُ الصِّدْقِ يَجْعَلُهُ اللَّهُ لِلْمَرْءِ في النَّاسِ خَيْرٌ لَهُ مِنَ المَالِ يَرِثُهُ غَيْرُهُ .
أَ لَالَايَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ القَرَابَةِ يَرَى بِهَا الخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَلَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ ، وَمَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ ، فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ ، وَتُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ ؛ وَمَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ المَوَدَّةَ » « 1 » .
« اى مردم ! هيچكس از ارتباط با دودمان خود و از دفاع آنان با دست و زبانشان بىنياز نيست ، اگرچه ثروتمند باشد . دودمان آدمى بزرگترين حمايت كنندگان در دنبال او هستند . هيچكسى چون دودمان آدمى پريشانىهاى او را مبدّل به آسايش نمىكند . دودمان آدمى مهربانترين مردم در هنگام فرود آمدن حوادث سخت و ناگوار است . موقعى كه خداوند براى يك انسان زبان راستين در ميان مردم منعكس مىكند ، براى او بهتر از مالى است كه ديگران از او ارث خواهند برد .
آگاه باشيد ! هيچيك از شما نبايد از خويشاوندان خود كه در فقر و پريشانى به سرمىبرند ، منصرف شود از اين كه فقر و پريشانى او را با چيزى مرتفع بسازد كه اگر آن را نگهدارى كند ، نخواهد افزود و اگر انفاقش كند ، نخواهد
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، خطبهء شماره 23 ، ( صبحى الصالح ) ، ص 63 و بحارالانوار ، ص 104 ، باب 3 ، حديث 65 - 66 .