5 - از اين حكم به ضرورت پيراستگى عمومى زبان از دشنام و ناسزا و لطافت بخشيدن به فضاى اجتماعى از رهگذر سخنان نيك و پسنديده پى مىبريم .
6 - تجاوز به حقوق اجتماعى ديگران جايز نمىباشد ؛ چون ، حقوق اجتماعى چيزى از حقوق مالى كمتر ندارند . در واقع هركسى به آبروى برادران مؤمنش تجاوز كند همچون كسى است كه به جان و مال او تعدّى كرده باشد . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودهاند :
« إنّ اللَّه حرّم من المسلم دمه وماله وعرضه و أن يُظنّ به السوء » « 1 » .
« همانا خداوند براى جان و مال و آبروى مسلمان حرمت قرار داده ( و تجاوز به آنها ) و گمان بد به وى را حرام كرده است . »
7 - غيبت كردن نيز حرام است ، در واقع نصوص و روايات در بيم دادن از غيبت كردن يكديگر را تأييد و تقويت مىكنند . از رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمودند :
« لمّا عُرجَ بي مررت بقوم لهم أظفار من نحاس يخمشون وجوههم وصدورهم ، فقلت : مَن هؤلاء يا جبرئيل ؟ قال : هؤلاء الذين يأكلون لحوم النّاس ، ويقعون في أعراضهم » « 2 » .
« وقتى در معراج بودم به گروهى برخوردم كه ناخنهاى بلند مسى داشتند و با آن ناخنها صورت و سينههاى خود را مىخراشيدند . گفتم : اينها كيستند اى جبرئيل ؟ گفت : اينها كسانيند كه گوشت مردم را مىخورند و آبروى مردم را مورد دست اندازى قرار مىدادند . »
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 72 ، ص 201 .
( 2 ) - تفسير القرطبى ، ج 16 ، ص 336 و بحار الانوار ، ج 72 ، باب 57 ، ص 154 .