ثمّ قال عليه السلام : سمعت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله يقول : إنّ أحدكم ليدع من حقوق أخيه شيئاً ، فيطالبه به يوم القيامة ، فيقضى له وعليه » « 1 » .
« مسلمان بر برادر مسلمانش سى حق دارد كه برائت ذمّه از آن حاصل نمىكند مگر به اداى اين حقوق يا عفو كردن برادر مسلمان او : لغزشهاى او را ببخشد ، در ناراحتيها نسبت به او مهربان باشد ، اسرار او را پنهان دارد ، اشتباهات او را جبران كند ، عذر او را بپذيرد ، در برابر بدگويان از او دفاع كند ، همواره خيرخواه او باشد ، دوستى او را پاسدارى كند ، پيمان او را رعايت كند ، در حال مرض از او عيادت كند ، در حال مرگ كسى از نزديكانش به تشييع او حاضر شود ، دعوت او را اجابت كند ، هديه او را بپذيرد ، عطاى او را جزا دهد ، نعمت او را شكر گويد ، در يارى او بكوشد ، ناموس اورا حفظ كند ، حاجت او را برآورد ، براى خواستهاش شفاعت كند ، و عطسهاش را تحيّت گويد ، گمشدهاش را راهنمايى كند ، سلامش را جواب دهد ، گفتهء او را نيكو شمرد ، به نيكوكاريهاى او جواب مثبت ، سوگندهايش را تصديق كند ، دوستش را دوست دارد و با او دشمنى نكند ، در يارى او بكوشد خواه ظالم باشد يا مظلوم : امّا يارى او در حالى كه ظالم باشد به اين است كه او را از ظلمش بازدارد ، و در حالى كه مظلوم باشد به اين است كه او را در گرفتن حقّش كمك كند ، او را در برابر حوادث تنها نگذارد ، آنچه را از نيكيها براى خود دوست دارد براى او دوست بدارد ، و آنچه از بديها براى خود نمىخواهد براى او نخواهد . »
سپس آن حضرت فرمودند : از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود : « هريك
هامش
( 1 ) - بحارالأنوار ، ج 71 ، ص 236 باب 15 حقوق الاخوان .