جهل مردم نسبت به قانون و يا دين ، پيش از برحذر داشتن آنها و هشدار دادن به ايشان و رسانيدن پيام دين به ايشان ، عذر به حساب مىآيد . امّا اين امر از سويى مسؤوليت علما و دانشمندان دينى را نيز دو چندان مىكند . از همين رو علماى دين مىبايست به انذار مردم و رسانيدن احكام شريعت به ايشان قيام كنند ، كه در اين صورت با رسيدن هشدارهاى لازم به مردم جهل كسى بر وى بخشيده نخواهد شد .
2 - بىگناهى وبراءَت انسان
قرآن كريم :
1 - ( قَالُوا يَا أَيُّهَا الْعَزِيرُ إِنَّ لَهُ أَباً شَيْخاً كَبِيراً فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنينَ * قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَاعَنَا عِندَهُ إِنَّا إِذاً لَظَالِمُونَ ) « 1 » .
« گفتند : " اى عزيز ! او پدر پيرى دارد ( كه سخت ناراحت مىشود ) ؛ يكى از ما را به جاى او بگير ؛ ما تو را از نيكوكاران مىبينيم " * گفت : " پناه بر خدا كه ما غيراز آن كس كه متاع خود را نزد او يافتهايم بگيريم ؛ در آن صورت ، از ظالمان خواهيم بود " ! »
2 - ( أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَن لَّيْسَ لِلْانسَانِ إِلَّا مَا سَعَى ) « 2 » .
« كه هيچكس بار گناه ديگرى را بر دوش نمىگيرد ، * و اينكه براى انسان
هامش
( 1 ) - سورهء يوسف ، آيات 78 و 79 .
( 2 ) - سورهء نجم ، آيات 38 و 39 .