3 - در برخورد با حقوق و حرمتهاى جوامع نيز همچون حقوق افراد عمل مىشود . لذا نمىتوان به جامعهاى هتك حرمت كرد ؛ حرمت ماه حرام در نزد عرب پيشاز اسلام و همچنين حرمت بيت اللَّه الحرام از اين دست حرمتهاى اجتماعى مىباشند . البتّه اگر خود جوامع بدواً اين حرمتها را مورد هتك قرار دهند ، مىتوان در برابر ايشان به مقابله به مثل پرداخت و ايشان را قصاص كرد .
4 - از آيهء كريمه برمىآيد كه هتك حرمتهايى كه در نظر مردم قصاص و مقابله به مثل تلقّى مىشود ، جايز مىباشند . به عنوان نمونه :
- اگر دولتى احترام به سفارت و كارگزاران سفارت دولت ديگرى را كه يكى از گزارههاى عرف سياسى مىباشد ، نقض كند ، دولت دوّم مىتواند مقابله به مثل كند .
- يا اگر هواپيماهاى جنگى كشورى به حريم هوايى كشور ديگرى وارد شوند ، يا ناوهاى ايشان از مرزهاى قانونى كشور دوّم عبور كنند ، كشور دوّم مىتواند به همين گونه عمل كند .
- اگر دولتى بر كالاهاى تجارى كشور ديگرى عوارض و ماليّات گمركى وضع كند ، دولت دوّم مىتواند مقابله به مثل كند .
- همچنين است در صورت جعل آرمها و علايم تجارى كشورى توسّط كشورى ديگر ، كه كشور دوّم مىتواند به آنچه به مثابهء قصاص تلقّى مىشود عمل كند . در پايان بايد گفت كه اينها همه به اين خاطر است كه « براى حرمتها ( و حقوق مورد احترام ) قصاصى است » .
احكام شريعت پيرامون حيات طيبه يا زندگانى پاك (فارسى) — صفحة 161
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص١٦١