« إذا كان المشركون يبتدؤنهم باستحلاله ، ثمّ رأى المسلمون أنّهم يظهرون عليهم فيه ، وذلك قول اللَّه عزّوجلّ :
( الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ )
والروم في هذا بمنزلة المشركين ، لأنّهم لم يعرفوا للشهر الحرام حرمة ولا حقّاً ، فهم يبدؤون بالقتال فيه ، وكان المشركون يرون له حقّاً وحرمة
، فاستحلّوه ، فاستحلّ منهم ، وأهل البغي يبتدؤن بالقتال » « 1 » .
« وقتى مشركين در آغاز رعايت حرمت شهر حرام را نكنند ، مسلمين هم مىتوانند از اين بابت آزاد باشند ، اگر ديدند قتالشان در شهر حرام باعث پيروزى است ، مىتوانند در شهر حرام آغاز كنند ، اين همان است كه آيهء شريفهء : ( ماه حرام ، در برابر ماه حرام ( اگر دشمنان ، احترام آن را شكستند ، و در آن با شما جنگيدند ، شما نيز حق داريد مقابله به مثل كنيد . ) و تمام حرامها ، ( قابل ) قصاص است . ) بيانش مىكند ، و روم نيز از مشركين هستند ، چراكه براى ماه حرام حرمت و حقّى قايل نيستند ، پس ايشان جنگ را در ماه حرام آغاز مىكنند ، حال آنكه مشركان براى ماه حرام حقّ و حرمتى قايل بودند ، پس حرمت ماه حرام را نگاه نداشتند ، در نتيجه حرمت ايشان نيز نگاه داشته نشد ، و ستمگرانند كه جنگ را آغاز مىكنند . »
رهيافت وحى :
هركس حقوقى دارد كه تجاوز به آنها بر ديگران حرام مىباشد . حال اگر كسى بدين حقوق تعدّى كرد صاحب حقّ مىتواند قصاص كند ، چراكه براى حرمتها ( يا حقوق محترم مردم ) قصاص پيشبينى شده است .
هامش
( 1 ) - وسائل الشّيعه ، ج 11 ، كتاب الجهاد ، ابواب جهاد العدوّ ، باب 22 ، ص 70 ، ح 1 ، ( 20 جلدى ) .