كه در ادامه به آنها اشاره خواهد رفت ، به دقّت مورد توجّه قرار بگيرند .
درونمايهء قرارداد
مراد از درونمايهء قرارداد ، حقيقت معامله و محتواى قراردادى است كه بين دوطرف منعقد مىشود . درونمايهء قرارداد با فراهم آمدن شرطهايى محقّق مىگردد كه اين شرايط به گونههاى زير تقسيم مىشوند :
1 - حد و مرز قرارداد ؛ حد و مرز قرارداد از سويى برپائى عدل و انصاف و از سوى ديگر عدم ستمگرى است ، از همين رو هر قراردادى كه به دليلى از اين مرزها تجاوز كند ، به ديگر سخن يا ابزارى براى ظلم باشد و يا عدل و انصاف را برنتابد ، بىاعتبار خواهد بود . ( به عنوان نمونه ، اگر فروشنده از نياز مبرم خريدار و يا شرايط بحرانى جنگ يا قحطى سوء استفاده كند و بخواهد به خريدار ستم كرده زياده از حقّ خود موادّ غذايى را به چند برابر قيمت اصلى بفروشد ، قرارداد او بىاعتبار خواهد بود . ) مهمترين اين مرزها ، حرمت ربا ، حرمت غش ( فريب ) و حرمت تقلّب در معامله مىباشند كه حرمت احتكار كالا نيز در ادامه به اين حد و مرزها اضافه مىشود .
2 - اهليّت طرفهاى قرارداد ؛ طرفهاى قرارداد بايد اهليّت بستن قرارداد را داشته باشند ، كه مهمترين عناصر اهليّت عبارتاند از : بلوغ ، خرد ، رضايت ( يعنى آزادى طرفهاى قرارداد در بستن قرارداد ) . از اين رو قراردادهايى كه دست كم يكى از اطراف آنها كودك و يا مجنون و يا فرد مجبور ( كه پس از اين به جزئيّات آن خواهيم پرداخت ) باشند
احكام عمومى عقود و قراردادها (فارسى) — صفحة 93
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٩٣